>>Geri Dön

PİYASA GÖZETİM VE DENETİMİYLE İLGİLİ TEKNİK MEZVUAT UYUMU

A. HUKUKİ SÜREÇ

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gümrük birliğini kuran, 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) 6 Mart 1995 tarihinde imzalanmış ve 01.01.1996 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Bu Kararın, 8-11 inci maddeleri, malların serbest dolaşımının en iyi şekilde temini amacıyla, ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki AB araçlarının Ülkemiz iç mevzuatına dahil edilmesini öngörmektedir. Bu kapsamda, AB’nin ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki mevzuatının listesi ile bu mevzuatın Türkiye tarafından uygulanma koşul ve kuralları 2/97 sayılı OKK ile belirlenmiştir.

Topluluk mevzuatını uyumlaştıracak olan kamu kuruluşları, 15.1.1997 tarihli ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmiştir. Anılan Bakanlar Kurulu kararı ile yapılan bu görevlendirme çerçevesinde, ilgili kamu kuruluşları tarafından yürütülmekte olan mevzuat uyum çalışmalarının bir kısmı sonuçlandırılmış, bir kısmının çalışmaları ise devam etmektedir. Uyumlaştırılan ve uyum çalışmaları devam eden bir kısım AB direktifleri özellikle can ve mal güvenliği bakımından yüksek risk taşıyan ürünlere CE işaretinin iliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir.

10-11 Aralık 1999 tarihlerinde Helsinki’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesinde Türkiye'nin AB'ye aday ülke olarak kabulünü takiben Avrupa Birliği tarafından “Katılım Ortaklığı Belgesi”, Türkiye tarafından da “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” hazırlanmıştır. Ulusal Program, 19.3.2001 tarih ve 2001/2129 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek, 24 Mart 2001 tarih ve 24352 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanmış ve bu program 2003 yılında da revize edilmiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca, Avrupa Birliği mevzuatının üstlenilmesine ilişkin çalışmalar, Katılım Ortaklığı Belgesi ve Ulusal Program çerçevesinde kısa ve orta vadeli hedefler doğrultusunda yürütülmektedir.

Uyumu yapılan teknik mevzuatın hukuki altyapısını oluşturmak üzere, ilgili kamu kuruluşlarının da katkısıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı koordinasyonunda hazırlanan, 4703 sayılı “Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun”, 11 Temmuz 2001 tarihli ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanuna istinaden hazırlanan “Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik”, “CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik”, “Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimeni Dair Yönetmelik” ve “Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik” 17 Ocak 2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, 11 Ocak 2002 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Bu süreci aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür.

· 1963 tarihli Ankara Antlaşması ile Türkiye-Avrupa Topluluğu arasında ortaklık ilişkisi kurulmuştur.

· AB-Türkiye arasında gümrük birliğini kuran, 6 Mart 1995 tarihli ve 1/95 sayılı OKK’nın 8-11 inci maddeleri uyarınca, ticarette teknik engellerin kaldırılmasına ilişkin AB mevzuatının İç Hukukumuza dahil edilmesi kabul edilmiştir.

· 2/97 sayılı OKK ile ticarette teknik engellerin kaldırılması hususundaki topluluk araçları belirlenmiştir.

· 15.01.1997 tarih ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile topluluk araçlarını uyumlaştıracak kamu kuruluşları tespit edilmiştir.

· 10-11 Aralık 1999 tarihli AB Hükümet ve Devlet Başkanları Helsinki Zirvesinde Türkiye, AB’ne aday ülke olarak kabul edilmiştir.

· Müteakiben AB tarafından Katılım Ortaklığı Belgesi kabul edilmiştir.

· AB Müktesabatının üstlenmesine ilişkin Türkiye Ulusal Programı 24.03.2001 tarihli ve 24352 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe (Ulusal Program 2003 yılında revize edilmiştir) girmiştir.

· Çerçeve Kanun olarak adlandırılan, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun 11 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

· Genel (Çerçeve) Yönetmelikler 11 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

· “Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tarafından Gerçekleştirilecek Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”, 9 Mayıs 2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

B. KAPSAMI

Teknik mevzuat uyumu; uyumlaştırma ve uygulama olmak üzere iki süreci kapsamaktadır. Uyumlaştırma, AB Teknik Mevzuatının Türk Teknik Mevzuatı olarak iç hukuka dahil edilmesini, uygulama ise ürünlerin tasarım ve üretim aşamasında uygunluk değerlendirilmesi işlemleri ile ürünün piyasaya arzı aşamasında ve/veya piyasada iken gözetimi ve denetimi olmak üzere iki aşamalı gerçekleştirilen bir uygulamayı ifade eder.

C.TEKNİK MEVZUAT UYUMUNUN HUKUKİ DAYANAKLARI

a. 1/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı,

b. 2/97 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı,

c. 2001 Yılı Ulusal Program (2003 yılında revize edildi),

d. 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanmasına ve Uygulanmasına Dair Kanun,

e. 4703 sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konan Çerçeve Yönetmelikler;

- Ürünlerin Piyaza Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik,

- Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik,

- CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik,

- Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik,



f. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Düzenlemeleri;

- Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik,

- Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile TÜRKAK Arasında Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarının Değerlendirilmesi ve Denetlenmesi Hakkında Protokol,

- Ürün ve Ürün Grupları Bazında Onaylanmış Kuruluşlar Kriterleri,

- Ürünlere İlişkin Teknik Düzenlemeler (Yönetmelikler, Standartlar vb.).


D. 4703 SAYILI ÜRÜNLERE İLİŞKİN TEKNİK MEVZUATIN HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI HAKKINDA KANUN

1. Amacı

Kanunun birinci ve temel amacı;

· Piyasaya arz edilmesi hedeflenen ve piyasada yer alan ürünlerin güvenli olmasını sağlamak (arz koşulları),

· Bu amacın gerçekleşmesine yönelik sistemi genel hatları ile kurmak (uygunluk değerlendirilmesi-piyasa gözetimi ve denetimi sistemi),

· Sistemde yer alan aktörlerin hak ve yükümlülüklerini belirlemek (üretici, dağıtıcı, uygunluk değerlendirme kuruluşları, onaylanmış kuruluşlar ve yetkili kamu kuruluşları),



Kanunun dolaylı ve ikinci amacı da ürünlerin serbest dolaşımını sağlamaktır. 4703 sayılı Kanunun hiçbir yerinde açık olarak malların serbest dolaşımı hedefine yönelik hüküm yer almasa da Kanunun bu temel amacı kapsamında örtülü bir işlevi bulunmaktadır. AB ortak teknik düzenlemelerinin temel amaçları; piyasaya güvenli ürünün arz edilmesi ile ürünlerin serbest dolaşımının sağlanması, Kanunun amacıyla örtüşmektedir.

2. Kapsamı

Kanun, Avrupa Birliğinin yukarıda anılan iki temel amaca yönelik, optimal olarak ulaşmak üzere geliştirdiği “YENİ YAKLAŞIM ve GLOBAL YAKLAŞIM” çerçevesindeki, Türkiye’de hali hazırda mevcut olmayan sistemin temel unsur ve kurallarını hukuk sistemimize kazandırmayı amaçlamış ve bu çerçevede güvenli ürün piyasaya arzına yönelik olarak, tüm ürünleri kapsamına almıştır. Dolayısıyla bu Kanun, iç hukukumuza dahil edilen AB teknik düzenlemelerini konu alan ürünler de dahil, bütün ürünler için uygulanacaktır.

3. Düzenleme Alanları

Çerçeve Kanun;

· Ürünlerin piyasaya arz koşullarını (ürünün teknik düzenlemesi/ güvenli ürün),

· Üretici ve dağıtıcıların yükümlülüklerini,

· Uygunluk değerlendirilme faaliyetinde bulunacak olan test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşlarını (uygunluk değerlendirme ve onaylanmış kuruluşları),

· Piyasa gözetimi ve denetimini,

· Güvenli olmayan ürünlerin piyasaya arzının geçici olarak durdurulması, yasaklanması, toplanması ve bertarafını,

· Uygunluk değerlendirme kuruluşları ile üretici ve dağıtıcılara uygulanacak yaptırımları,

· Ülkemizce, AB’liğine ve üye ülkelere yapılacak bildirimleri,

düzenlemiştir.

4. Kamuya Verdiği Görev ve Yetkiler

· Üreticilerin, ürünü tüketiciler ve risk altındaki diğer varlıklar açısından azami güvenlik sağlayacak şekilde üretmesi için uyması gereken kuralları belirlemek (arz koşulları),

· Halihazırda sistemde çok zayıf bir şekilde uygulanan, ya da hiç uygulanmayan ürünlerin piyasaya arzı öncesi tasarım ve üretim aşamasında üreticiden ve tüketiciden bağımız üçüncü taraf uygunluk değerlendirme kuruluşları (test,muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları) aracılığıyla denetlenmesini sağlamak,

· Ürünlerin piyasaya arzı aşamasında ve/veya piyasaya arz edildikten sonra piyasa gözetimi ve denetimini yapmak,

· Gerektiğinde yaptırım uygulamak,

şeklinde düzenlenmiştir.

E. YÖNETMELİKLERİN DÜZENLEDİĞİ KONULAR

1. Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği

Ürünlere ilişkin teknik düzenlemelerin hazırlanması ile teknik düzenlemelere uygunluk ve ürün güvenliğine ilişkin esasları, ürünlerin piyasaya arzında üretici ve dağıtıcıların yükümlülüklerini, piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasları, ürünlerin piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürünler piyasada iken ilgili teknik düzenlemelere uygun ve güvenli olup olmadığının tespiti konusunda yetkili kuruluşların yetki ve sorumluluklarını, piyasa gözetimi ve denetimi çerçevesinde alınacak önlemleri ve yetkili kuruluşlar arasında koordinasyonun sağlanmasını teminen Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulunun teşkili ile bu Kurulun görevleri ve çalışma usul ve esaslarını belirlemektedir.

2. “CE” Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik

4703 sayılı Kanun ile belirlenen sistem içerisinde bazı sanayi ürünlerinin ilgili teknik düzenlemelerine uygun olarak üretildiklerini ve bu uygunluğun üretici ya da onaylanmış kuruluşlar tarafından doğrulandığını ifade eden “CE” uygunluk işaretinin ürüne iliştirilmesinde izlenecek yöntemler ile bu işaretin kullanılmasında riayet edilecek kuralların belirlenmesini düzenlemiştir.

3. Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik

Ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak üretilip üretilmediklerinin tespit edilmesi amacıyla yapılacak uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirecek olan uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşların taşıması gereken şartları, onaylanmış kuruluşların görevlendirmesine ilişkin prosedürü ve bu kuruluşların çalışma usul ve esaslarını belirlemektedir.

4. Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik

Bu Yönetmelik gereğince bildirime tabi olan teknik mevzuat, hakkında herhangi bir AB mevzuatının bulunmadığı ürünlere ilişkin olarak hazırlanacak teknik mevzuat olup; AB Komisyonu aracılığıyla AB üyesi ülkelere bildirilecektir. Sözkonusu Yönetmelik, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bildirimi yapılan teknik mevzuat taslağının yayımlanmak üzere sevk aşamasına getirilmesine kadar geçecek süre olarak AB ile Türkiye arasındaki 2/97 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nda belirlenen bekleme süresine, bildirim hakkında üye ülkeler ve Komisyondan alınacak muhtemel yorumların değerlendirilmesine, bildirimi yapılan teknik mevzuatın yayımına ve Komisyon tarafından Türkiye’ye iletilen bildirimlere ilişkin hükümleri düzenlemektedir.

II. PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ

Türkiye’de piyasa gözetimi ve denetimi 1930 yılından bu yana zorunlu standart denetimi ve kalite denetimi olarak yapılmaktadır.

Ancak, ülkemizde ürünlerin denetimine yönelik sistem bütünüyle değişmiştir. Bundan böyle üreticiler, insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki yaşamı ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından asgari güvenlik koşullarını başka bir deyişle “temel gerekleri” karşılayan ürünleri piyasaya arz edeceklerdir.

Konu, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’un yürürlüğe girmesinden önceki sistem ve yeni sistem olarak iki bölüm halinde Türk Teknik Mevzuatı kapsamında, piyasa gözetimi ve denetiminin, yasal ve idari çerçevesi olarak ele alınacaktır.

Piyasa gözetimi ve denetimi; ürüne ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yasal olarak yetkili bulunan kamu kuruluşları tarafından, ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğini, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirmesi ile güvenli olmayan ürünlerin güvenli hale getirilmesinin temin edilmesi ve gerektiğinde yaptırım uygulanması faaliyetlerinin tamamı olarak tanımlanabilir.

2. AMACI

Piyasa gözetimi ve denetiminin amacı; piyasaya arz edilen ürünlerin ilgili bulunduğu düzenlemesine uygun olarak üretilip üretilmediğini izlemek ve tespit etmek, böylece denetim yoluyla tüketicileri, diğer kullanıcıları ve iktisadi aktörleri adil olmayan rekabete karşı korumaktır.

1. İLKELERİ

· Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin tarafsızlığını garanti etmek için bu denetimin kamu otoritelerinin sorumluluğunda yürütülmesi esastır.

· Piyasa gözetimi ve denetimi yapan yetkili kuruluşlar bağımsız ve tarafsız olmalı herhangi bir ayrım gözetmemelidir.

· Piyasa gözetimi ve denetimi yapan yetkili kuruluşlar gerekli kaynaklara ve güce sahip olmalı, personelinin teknik ve mesleki yeterliliklerini temin etmeli, bağımsız ve ayrımsız davranmalarını sağlamalıdır.

· Piyasa gözetimi ve denetimi esnasında ekonomik aktörlerin faaliyetlerine ilişkin bilgiler kural olarak gizlidir. Yetkili kuruluşlar ve denetçiler gizliliğe riayet emelidir. Bunun tek istisnası tüketicilerin sağlık ve güvenliğinin ciddi ve ani tehlikeye maruz kalmasıdır.

· Piyasa gözetimi ve denetimi oransallık ilkesine riayet ederek yürütülmelidir. Alınan önlemin ürünün taşıdığı riskle orantılı olması ve ürünün serbest dolaşımı üzerindeki etkisinin, piyasa gözetiminin amaçlarını gerçekleştirmek için gerekenden daha fazla olmamalıdır.

· Ürünün isteğe bağlı belgelendirilmiş veya diğer gönüllü uygulamalara tabi tutulmuş olması, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti dışında bırakılması sonucunu doğurmaz.

· Kural olarak piyasa denetimi işlemleri ürünün tasarım ve üretim aşamasını kapsamaz. Ancak, yetkili kuruluş uygunsuzluk tespit edildikten sonra sabit bir hatanın oluşup oluşmadığını doğrulamak için üretim yerinde kontrollerde bulunabilir, uygun olmayan ürünlerin piyasaya arzını önlemek için üreticiler ve tedarikçilerle işbirliği yapabilir.

· Piyasa gözetimi ve denetimi AB yeni yaklaşım direktiflerinin uygulanmasında zorunlu bir araçtır.

· Üreticinin, ürün sorumluluğu uygunluk işaretinin ürüne iliştirilerek yükümlenmesinden sonra başlar. Bunun istisnası ticari fuarlar, sergiler ve gösterimlerdir.

· Kural olarak uygunluk değerlendirme ve onaylanmış kuruluşlar denetim sorumluluğunu üstlenemezler. Ancak, yetkili kuruluşlar piyasa gözetimi ve denetiminde denetime konu ürünün uygunluk değerlendirme işlemlerinde yer almayan test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşlarından yararlanabilirler.

7. ÜRÜN GÜVENLİĞİ

Piyasaya arz edilen ürünlerin güvenli olması zorunludur. Üretici, piyasaya sadece güvenli ürünleri arz etmek zorundadır. Bunun tek istisnası, üretici ve dağıtıcının, alıcıya bu konuda açıkça bilgi vermesi kaydıyla, antika olan veya kullanılmadan önce tamir veya ıslah edilmesi gereken ikinci el ürünlerdir. Teknik düzenlemelere uygun ürünlerin güvenli olduğu kabul edilir.

Bir ürünün güvenli kabul edilmesi için; ürünü kullanabilecek risk altındaki tüketici grupları açısından değerlendirildiğinde, temel gerekler bakımından azami ölçüde koruma sağlaması gerekir.

TEMEL GEREKLER: ürünün; insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını ifade eder.

Daha güvenli bir ürünün üretilmesinin mümkün olması veya piyasada daha az risk taşıyan ürünlerin mevcut olması, ilgili teknik düzenlemede aksi belirtilmedikçe, bir ürünün güvenli olmadığı anlamına gelmez.

8. PİYASAYA ARZ VE İSTİSNALARI

8.1. Piyasaya arz (piyasa denetiminin konusu)

Piyasa gözetimi ve denetiminin konusunu;

· Piyasaya dağıtım aşamasında bulunan ürünler,

· Piyasada bulunan ürünler,

· Kullanımda bulunan ürünler,

· Kullanılmış olmakla birlikte değişiklik yapılarak piyasaya arz edilmiş ürünler,

· AB üyesi ülkeler dışında ülkelerden ithal edilen eski ve kullanılmış ürünler,

oluşturur.

8.2. Piyasaya arzın istisnaları

Aşağıdaki şartları haiz ürünler piyasaya arz edilmiş olarak değerlendirilmezler.

· İlgili teknik düzenlemenin ürünün ihracatına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Avrupa Birliği üyesi ülkeler dışındaki ülkelere ihraç edilmek üzere üretilen ürünler,

· İlgili teknik düzenlemeye uygun ve güvenli hale getirilmeden piyasaya arz edilmeyeceğine dair açık bir işaret taşıması şartıyla, fuar ve sergilerde sadece tanıtım ve gösterim amacıyla sergilenen ürünler,

· Uygunluk değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi amacıyla ihracatçı ülkeden Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisine veya ithalatçıya gönderilen numuneler,

· İlgili teknik düzenlemede aksi belirtilmedikçe, üretici tarafından montaj, paketleme, işleme veya etiketleme gibi ileri bir işlemi gerçekleştirmek amacıyla diğer bir üreticiden alınan veya üreticinin yurt dışında olması halinde üretici tarafından ithal edilen ürünler,

· Gümrük idarelerince henüz serbest dolaşıma sokulmamış ürünler ile serbest bölgelerdeki ürünler.

10. PİYASA DENETİMİ YAPILACAK YERLER

Denetim, ürünlerin;

· Mağaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar ve nakil araçları ve benzeri her türlü depolandığı ve/veya satıldığı yerlerde,

· Gerekli durumlarda, üretim aracı olarak kullanıldığı işyerlerinde,

· Hizmet aracı olarak kullanıldığı yer ve tesislerde,

· Gerekli hallerde, ürünlerin üretildikleri, işlendikleri, ambalajlandıkları, montaj veya dolum yapıldıkları yerlerde,

yapılır.

11. DENETİMİN KAPSAMI

Piyasa gözetimi ve denetimi, durumun gereklerine göre, aşağıdaki hususlardan bir veya birkaçını kapsayacak şekilde yapılır.

· Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve/veya belgeler üzerinde inceleme,

· Teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, ürünün güvenli olduğunu gösteren diğer düzenlemelere göre verilen bilgi ve/veya belgeler üzerinde inceleme,

· Ürünün muayene edilmesi (duyusal inceleme ve muayene/tartma ve ölçme yolu ile muayene),

· Ürünün test ve/veya muayene edilmesi.

AB Yeni Yaklaşık direktifleri, piyasa gözetimi ve denetimi yapan yetkili kuruluşlara ürünle ilgili bilgi almalarını sağlayacak iki farklı araç getirmiştir.

Bunlar, AT Uygunluk Beyanı ve teknik dosyadır. AT Uygunluk Beyanı ve teknik dosya üretici, yetkili temsilci, ithalatçı ve ürünün piyasaya arzından sorumlu kişi tarafından yetkili kuruluşun kontrolüne hazır tutulmalıdır. 

Copyright © 2005 Samsun Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü