
Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan
Teçhizat ve Koruyucu Sistemler İle İlgili
Yönetmelik
(94/9/AT)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı; Yönetmelik kapsamına giren muhtemel
patlayıcı ortamda kullanılan teçhizatın ve koruyucu sistemlerin güvenli
olarak piyasaya arzı için gerekli emniyet kuralları ile uygunluk
değerlendirme prosedürlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak teçhizat
ve koruyucu sistemleri kapsar.
Ayrıca, muhtemel patlayıcı ortamlar dışında kullanılan, ancak patlama
tehlikelerine karşı teçhizatın ve koruyucu sistemlerin emniyetli çalışması
için gerekli olan veya buna katkı sağlayan emniyet cihazları, kumanda
cihazları ve düzenleyici (regülatör) cihazlar da bu Yönetmeliğin kapsamı
dahilindedir.
Bu Yönetmelik
aşağıdakileri kapsamaz:
a) Tıbbi bir ortamda kullanılacak olan tıbbi cihazlar,
b) Patlama tehlikesinin sadece patlayıcı maddelerin veya kararsız kimyasal
maddelerin bulunmasından kaynaklandığı teçhizat ve koruyucu sistemler,
c) Muhtemel patlayıcı ortamların yalnızca kazayla gaz sızıntısı sonucu
nadiren oluşabileceği ev ortamında ve ticari olmayan ortamlarda kullanılan
teçhizatlar,
d) Kişisel Koruyucu Donanım ile İlgili Yönetmelik (89/686/AT) kapsamındaki
kişisel koruyucu teçhizatlar,
e) Üzerindeki teçhizatlarla birlikte açık denizde seyreden gemiler ve
kıyıdan uzaktaki seyyar üniteler,
f) Ulaşım vasıtaları; yalnızca yolcuların havayolu, karayolu demiryolu veya
su yolu ile taşınmasına yönelik taşıtlar ve bunların römorkları ile malların
havayolu, devlet karayolu, demiryolu veya suyolu ile taşınması için
tasarlanmış olan nakil vasıtaları. (Muhtemel patlayıcı bir ortamda
kullanılacak taşıtlar bu Yönetmelik kapsamından hariç tutulmayacaktır,)
g) Ülkemizin güvenliği açısından lüzumlu olan silah, mühimmat ve savaş
malzemeleri.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’a dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon :Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılacak Teçhizat: Yönetmelikte sadece,
“teçhizat” olarak ifade edilecektir. Malzemenin işlenmesi için ayrı ayrı
veya birlikte, enerjinin üretilmesi, aktarılması, depolanması, ölçülmesi,
kontrolü ve dönüştürülmesi için kullanılacak olan ve muhtemel tutuşma
kaynakları ile patlamaya yol açabilecek makine, aparat, sabit veya seyyar
cihazlar, bunların kumanda aksamları ile cihazları ve algılama ya da koruma
sistemlerini,
e) Koruyucu Sistemler: Yeni başlamış patlamaları derhal durdurmak ve/veya
patlama alevlerinin ve patlama basınçlarının etki alanlarını sınırlamak için
düşünülmüş tasarım ünitelerini. Koruyucu sistemler teçhizata entegre
edilebilir veya bağımsız sistemler olarak kullanılmak üzere ayrı olarak
piyasaya arz edilebilir.
f) Aksam: Teçhizatın ve koruyucu sistemlerin emniyetli çalışması için
gerekli olan ancak bağımsız olarak işlevi olmayan herhangi bir parçayı,
g) Patlayıcı Ortamlar: Ortam şartları altında, tutuşma oluştuktan sonra
yanmanın tüm yanmamış karışıma yayıldığı gaz, buhar, buğu ya da toz
halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımını,
h) Muhtemel Patlayıcı Ortam: Yerel şartlar ve
işletme şartları nedeniyle patlayıcı olabilen bir ortamı,
i) Teçhizat Grupları ve Kategorileri: Gerekli koruma seviyesini tanımlayan
teçhizat grup ve kategorileri Ek I’de açıklanmış olup;
1) I Nolu Teçhizat Grubu: Madenlerin yer altı bölümlerinde kullanılacak
teçhizatlar için geçerli olanları,
2) II Nolu Teçhizat Grubu: Patlayıcı ortamların tehlikeye düşürebileceği
diğer yerlerde kullanılacak teçhizatlar için geçerli olanları,
j) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama
yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine göre bu Yönetmelik
çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere test,
muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık tarafından
belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,
k) Üretici: Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatı ve koruyucu sistemleri
üreten, imal eden, ıslah eden veya ürüne adını, ticari markasını veya ayırt
edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya
tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından
yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik
zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini
etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
l) CE Uygunluk İşareti : Teçhizatın ve koruyucu sistemlerin, bu Yönetmeliğin
şartlarına uygun olduğunu ve ilgili uygunluk değerlendirmesi işlemlerine
tabi tutulduğunu gösteren işareti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi: Teçhizatın ve koruyucu sistemlerin, bu
Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya
belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
n) AT Uygunluk Beyanı : Teçhizatın ve koruyucu sistemlerin, bu Yönetmeliğin
şartlarına uygun olarak üretiminin yapıldığını belirten, üretici tarafından
düzenlenen yazılı beyanı,
o) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından incelenen
teçhizatın, tipinin, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygunluğunu tevsik
eden belgeyi,
p) Standart: Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş
tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen
kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik
kapsamındaki teçhizatın, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve
uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı: Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı
üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanan standardı,
s) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart: Bir uyumlaştırılmış Avrupa Standardını
uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk standardı olarak
kabul edilip yayımlanan standardı,
t) Ulusal Standart: Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanan
standartları,
u) Piyasaya Arz: Ürünün tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz
olarak piyasada yer alması için yapılan ilk faaliyeti,
ü) Piyasa Gözetimi ve Denetimi: Bakanlık tarafından, teçhizatın piyasaya
arzı veya dağıtımı aşamasında veya teçhizat piyasada iken bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının
denetlenmesi veya denetlettirilmesini,
v) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, ürünün taşıdığı risklere göre hangi
uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan
her birini,
y) Ürün: Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazları,
z) Amaca Uygun Kullanım: Bu Yönetmeliğin kapsamına giren teçhizat, koruyucu
sistem ve cihazların Ek I’de açıklanan teçhizat grupları ve kategorilere ve
emniyetli çalışabilmeleri için gerekli olan ve üretici tarafından sağlanan
tüm bilgilere uygun olarak kullanılmalarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Şartlar, Standartlar
Genel Şartlar
Madde 5 – Teçhizat ve koruyucu sistemler aşağıda belirtilen şartları yerine
getirmelidir.
a) Bu Yönetmeliğin kapsamında bulunan teçhizat, koruyucu sistem ve cihazlar,
kullanım amacı göz önünde bulundurularak, Ek II’de belirtilen asgari sağlık
ve emniyet gereklerini karşılamalıdır.
b) Beraberinde Ek X’da belirtilen AT uygunluk beyanı bulunan ve 8 inci
maddede öngörülen CE uygunluk işaretini taşıyan bu Yönetmelik kapsamındaki
cihazların ve beraberinde 7 nci maddenin (c) bendinde belirtilen uygunluk
belgesi bulunan aksamların bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde yer alan ilgili
uygunluk değerlendirme prosedürleri de dahil olmak üzere bu Yönetmeliğin tüm
hükümlerine uygun olduğu kabul edilir.
c) Teçhizat ve koruyucu sistemler belli bir patlayıcı ortam için
tasarımlanabilir. Bu durumda, bu teçhizat ve koruyucu sistemler buna göre
işaretlenmelidir.
d) Bakanlık, kişilerin ve özellikle de işçilerin bu Yönetmelik kapsamındaki
teçhizat, koruyucu sistem ve cihazları kullanırken korunmalarını teminen
lüzum gördüğü şartlar getirebilir. Ancak bu şartlar, söz konusu teçhizat,
koruyucu sistem ve cihazların veya aksamların bu Yönetmelikte öngörülmeyen
bir yolla değiştirilmesini öngöremez.
e) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ve bir uyumlaştırılmış Avrupa
standardını uyumlaştıran bir uyumlaştırmış ulusal standardın asgari emniyet
ve sağlık şartlarından bir veya daha fazlasını kapsaması halinde bu
standarda uygun olarak, uyumlaştırılmış standartların bulunmadığı durumlarda
ise yine aynı maddede belirtilen ulusal standartlara uygun olarak üretilmiş
olan bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların veya
aksamların bu Yönetmeliğin ilgili sağlık ve emniyet şartlarına uyduğu kabul
edilir.
Standartlar
Madde 6- Bu Yönetmelik kapsamına giren teçhizat, koruyucu sistem ve
cihazlarla ilgili Türk Standardları Enstitüsünce belirlenen uyumlaştırılmış
ulusal standartlar ile bunların referansları olan uyumlaştırılmış Avrupa
standartlarının isimleri, referans numaraları ile bunlara ilişkin
değişiklikler, bu standartların ilgili olduğu bu Yönetmelik belirtilmek
suretiyle, Bakanlıkça Resmi Gazete’de yayımlanır. Bakanlık bu bilgileri
Komisyon’a iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirir.
Uyumlaştırılmış ulusal
standartların mevcut olmadığı durumlarda, Bakanlık bu Yönetmeliğe ek olarak
çıkartılacak tebliğle Türk Standardları Enstitüsünce hazırlanan ulusal
standartların isimleri ve numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar ve bu
standartların isimleri, numaraları ve metinlerini Komisyona iletilmek üzere
Müsteşarlığa bildirir.
Komisyonun uyumlaştırılmış
standartların 5 inci maddede belirtilen şartları tam olarak karşılamadığını
veya ulusal standartların söz konusu gerekleri artık karşılamadığını
bildirmesi halinde bu standartların uygulamadan tamamen ve ya kısmen
çekilmesi gerektiği hususundaki Komisyon görüşü Bakanlık tarafından
değerlendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri, CE Uygunluk İşareti
CE Uygunluk İşaretinin Haksız İliştirilmesi
Uygunluk
Değerlendirme Prosedürleri
Madde 7- Uygunluk değerlendirme prosedürlerine ilişkin hususlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Gerektiğinde, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında
belirtilen cihazlar da dahil olmak üzere, teçhizatın uygunluğunun
değerlendirilmesi ile ilgili prosedürler aşağıdaki gibidir.
1) I ve II nolu teçhizat grubu, M1 ve 1 nolu teçhizat kategorisi;
Üretici, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen CE uygunluk işaretini
iliştirmek için Ek III’te belirtilen AT Tip İnceleme prosedürüne ek olarak;
- Ek IV’de belirtilen Üretim Kalite Güvencesine ilişkin prosedürü veya
- Ek V’de belirtilen Ürün Doğrulamasına ilişkin prosedürü takip eder.
2) I ve II nolu teçhizat grubu, M2 ve 2 nolu teçhizat kategorisi;
i) Üretici, bu grup ve kategorilerdeki içten yanmalı motor ve elektrikli
teçhizat bakımından CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için Ek III’te
belirtilen AT Tip İnceleme prosedürüne ek olarak;
- Ek VI’daki Tipe Uygunluk Prosedürü veya
- Ek VII’deki Ürün Kalite Güvencesi Prosedürünü takip eder.
(ii) Bu grup ve kategorilerdeki diğer teçhizat bakımından üretici CE
uygunluk işaretini iliştirebilmek için Ek VIII’deki İç Üretim Kontrolü ile
ilgili prosedürü takip eder ve aynı Ek’in 3 üncü maddesinde öngörülen
dosyayı onaylanmış kuruluşa verir. Onaylanmış kuruluş bu dosyayı aldığını en
kısa zamanda bildirir ve dosyayı muhafaza eder.
3) II nolu teçhizat grubu, 3 nolu teçhizat kategorisi;
Üretici, CE uygunluk işaretini iliştirmek için Ek VIII’de belirtilen İç
Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü takip eder.
4) I ve II nolu teçhizat grubu;
Üretici, CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için bu bendin (1), (2) ve
(3) nolu alt bentlerinde belirtilen prosedürlere ek olarak, Ek IX’da
açıklanan Birim Doğrulaması ile ilgili prosedürü de izleyebilir.
b) Bağımsız koruyucu sistemlerin uygunluk değerlendirmesi için bu maddenin
(a) bendinin (1) veya (4) numaralı alt bendlerinin hükümleri uygulanır.
c) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen prosedürler, CE uygunluk işaretinin
iliştirilmesi hariç, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde tanımlanan aksamlara
da uygulanacaktır. Üretici tarafından nihai teçhizat veya koruyucu sistemler
için geçerli asgari şartlara uyum sağlanmasına yardımcı olmak üzere
aksamların bu Yönetmeliğin kendileri için geçerli hükümlerine uygun olduğunu
ifade eden ve özelliklerini ve teçhizat ya da koruyucu sistemlere nasıl
dahil edileceğini gösteren bir belge düzenlemelidir.
d) Ayrıca, üretici CE uygunluk işaretini iliştirmek için, Ek II’nin madde
1.2.7’sinde belirtilen emniyet hususları ile ilgili olarak Ek VIII’de
belirtilen İç Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü izleyebilir.
e) Önceki bentlere rağmen, Bakanlık, haklı bir talep üzerine 2 nci maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen ve yukarıdaki bentlerde belirtilen
prosedürlerin uygulanmadığı ve kullanımı koruma amaçlı olan teçhizatın,
koruyucu sistemin ve müstakil cihazların piyasaya sürülmesine ve hizmete
sokulmasına izin verebilir.
f) Yukarıda bahsedilen prosedürlerle ilgili belge ve yazışmalar Türkçe veya
ilgili onaylanmış kuruluşun kabul edeceği bir dilde yapılır.
g) Teçhizat ve koruyucu sistemlerin, 8 inci maddede belirtilen CE uygunluk
işaretinin iliştirilmesini öngören diğer hususları kapsayan başka
yönetmeliklere tabi olması halinde, bu işaret teçhizat ve koruyucu
sistemlerin söz konusu başka yönetmeliklerin hükümlerine de uygun kabul
edildiğini belirtecektir.
Ancak, bu yönetmeliklerden bir veya daha fazlasının üreticinin, bir geçiş
dönemi içinde, hangi düzenlemelerin geçerli olacağını seçmesine izin vermesi
halinde, CE uygunluk işareti yalnızca, üreticinin uyguladığı yönetmeliklere
uygunluğu gösterecektir. Bu durumda, yönetmeliklerin öngördüğü ve teçhizat
ve koruyucu sistemlerin beraberinde bulunan belgelerde, uyarılarda ya da
talimatlarda söz konusu yönetmeliklerin Resmi Gazete’de yayımlandığı şekilde
ayrıntıları verilmelidir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8- CE uygunluk işareti ‘CE’ baş harflerinden oluşur. Kullanılacak
işaretleme şekli Ek X’da gösterilmiştir. CE uygunluk işaretinin
iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “CE Uygunluk işaretinin Ürüne İliştirilmesi ve
Kullanılmasına Dair Yönetmelik” hükümleri geçerlidir.
CE Uygunluk
İşaretinin Haksız İliştirilmesi
Madde 9- Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükümleri saklı kalmak
kaydıyla;
CE uygunluk işaretinin uygunsuz olarak iliştirilmiş olduğunun tespit
edilmesi durumunda, üretici cihazın CE uygunluk işareti ile ilgili hükümlere
uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık tarafından getirilen şartlar dahilinde
ihlalin sona erdirilmesi ile yükümlüdür.
Bu maddenin 1 inci
fıkrasında belirtilen uygunsuzluğun devam etmesi halinde, Bakanlık söz
konusu ürünün piyasaya sürülmesini kısıtlamak ya da yasaklamak veya 13 üncü
maddesinde belirtilen prosedürlere uygun olarak piyasadan çekilmesini
sağlamak için uygun bütün tedbirleri alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 10- Bakanlık tarafından görevlendirilecek onaylanmış kuruluşlar, EK
XI’deki asgari kriterleri sağlamak zorundadır. Bakanlık, bu Yönetmelik
kapsamındaki uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek
onaylanmış kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin
kaldırılmasını 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Yönetmelik”te belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi,
Genel Şartlara Uygunsuzluk
Piyasaya Arz
Madde 11- Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş teçhizat,
koruyucu sistem ve cihazların piyasaya arzına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmeliğe uygun teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların piyasaya
arzı ve hizmete sokulması yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.
b) Beraberinde 7 inci maddenin (c) bendinde belirtilen bir uygunluk belgesi
bulunan ve bu Yönetmeliğin kapsamındaki aksamlar ile, bu Yönetmeliğin anlamı
dahilindeki teçhizat ya da koruyucu sistemlere dahil edilmesi düşünülen
aksamların piyasaya sürülmesi yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez.
c) Bakanlık, bu yönetmelik kapsamında bulunan teçhizat, koruyucu sistem ve
cihazların, ancak gerektiği gibi monte edilip bakımının yapılması ve amacına
uygun olarak kullanıldığında insanların, hayvanların ve malların sağlık ve
emniyetini tehlikeye düşürmemeleri halinde, piyasaya sürülebilmeleri ve
hizmete sokulabilmeleri için gerekli tüm tedbirleri alır.
d) Teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların uygun olmadığını açıkça gösteren
bir işaret bulunması ve imalatçısı tarafından uygun hale getirilinceye kadar
satışa sunulmamaları kaydıyla, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan, bu
Yönetmeliğin kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazların ticaret
fuarları, sergiler, gösteriler, vesairede gösterilmesi engellenemez.
Gösteriler sırasında kişilerin korunmasını sağlamak için yeterli emniyet
tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve
Denetimi
Madde 12– Bakanlık cihazların piyasa gözetimi ve denetimini
17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Ürünlerin
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik”te belirtilen hükümler
çerçevesinde gerçekleştirir. Denetim sonuçlarının olumsuz olması halinde, bu
Yönetmeliğin 18 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Genel Şartlara
Uygunsuzluk
Madde 13- Bakanlık, CE uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun
olarak kullanılan bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem veya
cihazların kişilerin ve gerektiğinde evcil hayvanların ya da malların
emniyetini tehlikeye düşürdüğünü tespit ederse, bu teçhizat veya koruyucu
sistemlerin piyasadan çekilmesi, piyasaya sürülmesinin, hizmete sokulmasının
ya da kullanılmasının yasaklanması ya da serbest dolaşımının kısıtlanması
için uygun bütün tedbirleri alır.
Bakanlık alınan bu tür bir
tedbiri, kararının gerekçelerini ve özellikle de uygunsuzluğun
aşağıdakilerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirterek Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir.
a) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen asgari şartların
sağlanmaması,
b) 6 ncı maddede belirtilen standartların yanlış uygulanması,
c) 6 ncı maddede belirtilen standartlardaki eksiklikler.
Uygun olmayan teçhizat veya
bir koruyucu sistemin CE uygunluk işareti taşıması halinde, işareti
iliştirenler hakkında 12 inci maddede belirtilen Yönetmelik hükümlerine göre
işlem yapılır ve bu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve diğer üye
ülkelere bildirilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İlgili Avrupa
Birliği Mevzuatı
Madde 14- Bu Yönetmelik, Avrupa Birliğinin 94/9/EC sayılı Muhtemel
Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile ilgili
direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bildirim
Madde 15- Bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu, Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
Kararların
Bildirilmesi
Madde 16- Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki bir teçhizat,
koruyucu sistem ya da cihazın piyasaya sürülmesini ve/veya hizmete
sokulmasını kısıtlayan ya da yasaklayan ya da piyasadan çekilmesini öngören
bir kararda dayandığı gerekçeleri ve yürürlükte bulunan mevzuat dahilinde
başvurabileceği yasal yolları belirterek, bu yasal yollara başvurabileceği
sürelerle birlikte ilgili tarafa derhal bildirir.
Gizlilik
Madde 17- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yer alan tüm tarafların görevlerini
yaparken edindikleri tüm bilgilerle ilgili olarak gizlilik hükmüne riayet
etmeleri zorunludur. Ancak bu hüküm, Bakanlığın ve Onaylanmış Kuruluşların
bilgi alışverişi ve uyarıların dağıtılması ile ilgili yükümlülüklerini
etkilemez.
Aykırı Davranışlarda
Uygulanacak Hükümler
Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703
Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun ve bu Kanun çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından
yayımlanan mevzuat hükümleri uygulanır.
Düzenlemeler
Madde 19 – Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili mevzuat
düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
Geçici Madde 1- Bu
Yönetmelik hükümleri 31/12/2003 tarihinden itibaren zorunlu olarak
uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun
üretilen, gerekse ilgili Türk Standardına uygun üretilen ürünler piyasaya
arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 20- Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 21- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK I
TEÇHİZAT GRUPLARININ
KATEGORİLER HALİNDE SINIFLANDIRILMASINI BELİRLEYEN KRİTERLER
1. I nolu teçhizat grubu
(a) M1 kategorisi, üretici tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun çalışabilecek ve yüksek seviyede koruma sağlayabilecek şekilde
tasarlanmış ve gerektiğinde buna yönelik olarak ilave özel koruma araçları
ile teçhiz edilmiş teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizatın,
madenlerin yeraltı bölümlerinde ve bu madenlerin grizu ve/veya yanıcı toz
tehlikesi altındaki yerüstü bölümlerinde kullanılması amaçlanmıştır.
Bu kategorideki teçhizatın,
patlayıcı bir ortam mevcutken nadir gerçekleşen olaylarda bile çalışır
durumda kalması gerekir ve aşağıdaki gibi koruma araçları ile karakterize
edilir:
- Bir koruma aracı arıza yaptığında en azından bağımsız ikinci bir araç
gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Gerekli koruma seviyesi birbirinden bağımsız olarak iki arıza olması
durumunda sağlanır.
Bu kategorideki teçhizat Ek
II, madde 2.0.1’de belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(b) M2 kategorisi, üretici
tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun çalışabilecek ve yüksek
seviyede koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizatın,
madenlerin yeraltı bölümlerinde ve bu madenlerin grizu ve/veya yanıcı toz
tehlikesine maruz kalabilecek yerüstü bölümlerinde kullanılması
amaçlanmıştır.
Patlayıcı ortam oluşması
durumunda bu teçhizatın enerjisinin kesilmesi amaçlanmaktadır.
Bu kategorideki teçhizatla
ilgili koruma aracı normal çalışma esnasında ve aynı zamanda daha ağır
çalışma koşulları altında, özellikle de kötü muamele ve değişen ortam
koşullarından kaynaklanan koşullar altında gerekli koruma seviyesini sağlar.
Bu kategorideki teçhizat, Ek
II, madde 2.0.2’de belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
2. II nolu teçhizat grubu
(a) 1 nolu Kategori, üretici tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun olarak çalışabilecek ve yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek
şekilde tasarlanmış teçhizatı kapsar.
Bu kategorideki teçhizat,
hava ile gaz, buhar ya da buğu karışımlarından ya da hava/toz
karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamların uzun bir süreyle sürekli
olarak ya da sık sık mevcut olduğu alanlarda kullanılacaktır.
Bu kategorideki teçhizat
gerekli koruma seviyesini teçhizatla ilgili istisnai olaylarda bile
sağlamalıdır. Bu teçhizat aşağıdaki koruma araçları ile karakterize edilir:
- Bir koruma aracının arızalanması durumunda en azından bağımsız ikinci bir
koruma aracı gerekli koruma seviyesini sağlar veya
- Gerekli koruma seviyesi iki arızanın birbirinden bağımsız olarak ortaya
çıkması durumunda sağlanır.
Bu kategorideki teçhizat Ek
II, madde 2.1'de belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(b) 2 nolu Kategori, üretici
tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun olarak çalışabilecek ve
yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış teçhizatı
kapsar.
Bu kategorideki teçhizat
gaz, buhar, buğu ya da hava/toz karışımlarının yol açtığı patlayıcı
ortamların oluşabileceği alanlarda kullanılacaktır.
Bu kategorideki teçhizat ile
ilgili koruma araçları sık sık oluşan bozulmalarda ya da normal olarak
dikkate alınması gereken teçhizat arızalarında bile gerekli koruma
seviyesini sağlar.
Bu kategorideki teçhizat Ek
II, madde 2.2'de belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
(c) 3 nolu Kategori, üretici
tarafından belirlenen işletme parametrelerine uygun olarak çalışabilecek ve
normal seviyede bir koruma sağlayabilecek şekilde tasarlanmış teçhizatı
kapsar.
Bu kategorideki teçhizat,
gaz, buhar, buğu ya da hava/toz karışımlarından kaynaklanan patlayıcı
ortamların oluşma ihtimali olmayan ya da seyrek olarak ve yalnızca kısa
süreyle oluştuğu alanlarda kullanılacaktır.
Bu kategorideki teçhizat
gerekli koruma seviyesini, normal çalışma esnasında sağlar.
Bu kategorideki teçhizat Ek
II, madde 2.3'de belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır.
EK II
MUHTEMEL PATLAYICI ORTAMLARDA
KULLANILACAK TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLERİN TASARIM VE YAPIMI İLE İLGİLİ
ASGARİ SAĞLIK VE EMNİYET ŞARTLARI
Ön gözlemler
A. Hızla değişebilen teknoloji bilgisi mümkün olduğunca dikkate alınmalı ve
kullanılmalıdır.
B. Bu Yönetmelik, 2 nci
maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen cihazlar için asgari şartlar sadece
patlama riskleri açısından emniyetli ve güvenilir çalışmaları için gerekli
olmaları halinde geçerli olacaktır.
1. TEÇHİZAT VE
KORUYUCU SİSTEMLERE AİT ORTAK ŞARTLAR
1.0. Genel şartlar
1.0.1. Entegre patlama
emniyetinin ilkeleri
Muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler
entegre patlama emniyeti açısından tasarlanmalıdır.
Bu bağlamda, üretici:
- Her şeyin üzerinde, mümkünse, teçhizatın ve koruyucu sistemlerin
kendisinin yaratabileceği ya da ortaya çıkarabileceği patlayıcı ortamların
oluşmasını engelleyecek,
- Her elektrik ve elektrik dışı tutuşma kaynağının yapısını dikkate alarak
patlayıcı ortamların ateşlenmesini önleyecek,
- Kişileri ve duruma göre evcil hayvanları ya da malları doğrudan ya da
dolaylı olarak etkileyebilecek patlamanın oluşması halinde bunu derhal
durduracak ve/veya patlama alevlerinin ve patlama basınçlarının menzilini
yeterli emniyet seviyesine kadar sınırlayacak,
tedbirleri almalıdır.
1.0.2. Teçhizat ve koruyucu
sistemler, tehlikeli durumları mümkün olduğunca ortadan kaldırmak için olası
işletme hataları gerektiği şekilde analiz edildikten sonra tasarlanmalı ve
imal edilmelidir.
Makul olarak beklenebilecek
yanlış kullanımlar dikkate alınmalıdır.
1.0.3. Özel kontrol ve bakım
şartları
Özel kontrol ve bakım şartlarına tabi teçhizat ve koruyucu sistemler bu
şartlar göz önünde bulundurularak tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.0.4. Çevre şartları
Teçhizat ve koruyucu sistemler fiili ya da öngörülebilen çevre şartlarının
üstesinden gelebilecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.0.5. İşaretleme
Tüm teçhizat ve koruyucu sistemler aşağıdaki asgari detaylara sahip,
okunaklı ve silinmeyecek bir şekilde işaretlenmelidir;
- üreticinin adı ve adresi,
- CE işareti (Ek X, madde A’ya bakınız),
- seri ya da tip tanımlaması,
- varsa, seri numarası,
- imal yılı,
- özel patlamaya karşı koruma işareti
bunun arkasından teçhizat grup ya da kategorisinin simgesi,
- II nolu teçhizat grubu
için, 'G' harfi (gaz, buhar ya da buğudan kaynaklanan patlayıcı ortamlarla
ilgili) ve/veya 'D' harfi (tozdan kaynaklanan patlayıcı ortamlarla ilgili).
Ayrıca, emniyetli kullanımı için zorunlu tüm bilgiler teçhizat üzerine
işaretlenmelidir.
1.0.6. Talimatlar
(a) Tüm teçhizat ve koruyucu sistemlerin beraberinde en az aşağıdaki
ayrıntıları içeren talimatlar bulunmalıdır:
- Seri numarası hariç (bu Ekin madde 1.0.5’e bakınız), bakımı
kolaylaştıracak uygun ilave bilgiler (örneğin; ithalatçının, tamircinin, vs.
adresi) ile birlikte teçhizat ya da koruyucu sistem üzerinde işaretli
bulunan bilgilerin tekrarı,
- Emniyet için talimatlar:
- Hizmete alma,
- Kullanım,
- Montaj ve demontaj,
- Bakım (servis ve olağanüstü onarım),
- Tesisat,
- Ayar,
- Gerektiğinde, basınç tahliye cihazlarının ön tarafında tehlike alanlarının
gösterilmesi ,
- Gerektiğinde, eğitim talimatları ,
- Herhangi bir şüphe halinde belli bir kategorideki bir teçhizatın ya da bir
koruyucu sistemin istenen alanda beklenen işletme koşulları altında
emniyetli bir şekilde kullanılıp kullanılamayacağına dair karar alınmasını
sağlayan detaylar,
- Elektrik ve basınç parametreleri, maksimum yüzey sıcaklıkları ve diğer
sınır değerler,
- Gerektiğinde, tecrübeyle ortaya çıkabileceği anlaşılan olası yanlış
kullanım detaylarını içeren özel kullanım şartları,
- Gerektiğinde, teçhizat ya da koruyucu sisteme takılabilecek araçların
asgari özellikleri.
(b) Talimatlar, üretici
tarafından Türkçe ve Avrupa Topluluğu dillerinden birinde hazırlanmalıdır.
Hizmete sokulurken, tüm teçhizat ve koruyucu sistemlerin beraberinde
orijinal dilinde ve kullanılacağı ülkenin diline çevrilmiş talimatlar
bulunmalıdır.
Bu çeviri, üretici
tarafından ya da teçhizat ya da koruyucu sistemi söz konusu dil bölgesine
sokan kişi tarafından yapılmalıdır.
Bu şarttan ayrı olarak,
üreticinin uzman personeli tarafından kullanılacak bakım talimatları bu
personel tarafından anlaşılan tek bir Topluluk dilinde hazırlanabilir.
(c) Talimatlarda, özellikle
emniyetle ilgili olmak üzere, tüm faydalı talimatlarla birlikte, hizmete
alma, bakım, muayene, düzgün çalışma kontrolü, gerektiğinde teçhizatın ya da
koruyucu sistemin onarımı için gerekli resimler bulunmalıdır.
(d) Teçhizat ya da koruyucu
sistemi açıklayan literatür emniyet konularında talimatlara ters
düşmemelidir.
1.1. Malzemelerin seçimi
1.1.1. Teçhizat ve koruyucu
sistemlerin yapımında kullanılan malzemeler, öngörülebilen işletme
gerilimleri dikkate alınarak, patlamaya yol açmamalıdır.
1.1.2. Üretici tarafından
belirtilen işletme şartlarının sınırları dahilinde kullanılan malzemelerle
muhtemel patlayıcı ortamın bileşenleri arasında patlamaya karşı koruma
özelliğini bozabilecek bir reaksiyon oluşmamalıdır.
1.1.3. Malzemeler,
özelliklerinde tahmin edilebilen değişiklikler ve diğer malzemelerle uyumu
sağlanan korumanın azalmasına yol açmayacak şekilde seçilmelidir; özellikle,
malzemenin korozyon ve aşınma mukavemeti, elektrik iletkenliği, darbe
mukavemeti, yaşlanma mukavemeti ve sıcaklık değişimlerinin etkileri
yeterince dikkate alınmalıdır.
1.2. Tasarım ve Yapım
1.2.1. Teçhizat ve koruyucu
sistemler, öngörülen ömürleri boyunca emniyetli bir şekilde
çalıştırılabilmesi için, patlamaya karşı koruma hakkındaki teknolojik bilgi
gerektiği şekilde dikkate alınarak tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.2.2. Teçhizata ve koruyucu
sistemlere dahil edilecek ya da teçhizatta yedek parça olarak kullanılacak
parçalar, üreticinin talimatlarına uygun olarak monte edildiğinde, patlamaya
karşı koruma amacı doğrultusunda emniyetli çalışacak şekilde tasarlanmalı ve
imal edilmelidir.
1.2.3. Mahfazalı yapılar ve
kaçakların önlenmesi yanıcı gaz ya da toz yayabilecek teçhizatlar mümkünse
yalnızca mahfazalı yapıda olmalıdır.
Teçhizatta delik, gevşek ek
yerleri bulunması halinde, oluşan gaz ya da tozlar mümkün olduğunca
teçhizatın dış kısmında patlayıcı ortam oluşturamayacak şekilde
tasarlanmalıdır.
Malzemelerin sokulduğu ya da
alındığı noktalar mümkün olduğunca, doldurma ya da boşaltma sırasında yanıcı
malzeme kaçaklarını sınırlayacak şekilde tasarlanmalı ve teçhiz edilmelidir.
1.2.4. Toz birikintileri
Toza maruz alanlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler
yüzeylerinde biriken tozlar tutuşmayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Genelde, toz birikmesi mümkünse sınırlanmalıdır. Teçhizat ve koruyucu
sistemler kolayca temizlenebilmelidir.
Teçhizat parçalarının yüzey
sıcaklıkları biriken tozun kızarma sıcaklığının oldukça altında
tutulmalıdır.
Biriken tozun kalınlığı
dikkate alınmalı ve ısı oluşumunu engellemek için sıcaklığı sınırlayacak
tedbirler alınmalıdır.
1.2.5. İlave koruma araçları
Belli tiplerde harici gerilmelere maruz kalabilecek teçhizat ve koruyucu
sistemler gerektiğinde ilave koruma araçları ile teçhiz edilmelidir.
Teçhizat, patlamaya karşı
korumayı olumsuz yönde etkilemeden, ilgili gerilmelere dayanmalıdır.
1.2.6. Emniyet deliği
Teçhizat ve koruyucu sistemler patlamaya karşı korumanın bir parçasını
oluşturan bir muhafaza ya da kilitli bir taşıyıcı (konteyner) içinde ise, bu
muhafaza ya da taşıyıcı sadece özel bir araç ya da uygun koruma tedbirleri
ile açılabilmelidir.
1.2.7. Diğer tehlikelere
karşı koruma
Teçhizat ve koruyucu sistemler:
(a) Fiziksel yaralanma ya da doğrudan ya da dolaylı temas yoluyla ortaya
çıkabilecek diğer zararları önleyecek;
(b) Erişilebilen parçalarda
tehlikeye yol açabilecek yüzey sıcaklıklarının ya da radyasyonun
oluşmamasını sağlayacak;
(c) Tecrübe ile ortaya çıkan
elektriksel olmayan tehlikeleri ortadan kaldıracak;
(d) Öngörülebilen aşırı yük
şartlarının tehlikeli durumlara yol açmamasını sağlayacak şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat ve koruyucu
sistemler için, bu paragrafta belirtilen riskler kısmen ya da tamamen diğer
Yönetmeliklerin kapsamında olması halinde, bu yönetmelikler uygulandığında
bu Yönetmelik geçerli olmayacak ya da geçerliliği sona erecektir.
1.2.8. Teçhizatın aşırı
yüklenmesi
Teçhizatın tehlikeli bir şekilde aşırı yüklenmesi, aşırı akım kesicileri,
sıcaklık sınırlayıcıları, diferansiyel basınç anahtarları, debimetreler,
zaman röleleri, aşırı hız monitörleri ve/veya benzer tipte izleme cihazları
gibi entegre ölçüm, regülasyon ve kumanda cihazları ile tasarım aşamasında
önlenmelidir.
1.2.9. Aleve dayanıklı
mahfaza sistemleri
Bir mahfazanın içine patlayıcı bir ortam oluşturabilecek parçalar
yerleştirilmesi halinde mahfazanın, patlayıcı bir karışımın dahili olarak
patlaması sırasında oluşan basınca dayanmasını sağlayacak tedbirler
alınmalıdır.
1.3. Muhtemel tutuşma
kaynakları
1.3.1. Farklı tutuşma
kaynaklarından ortaya çıkan tehlikeler kıvılcım, alev, elektrik arkı, yüksek
yüzey sıcaklıkları, akustik enerji, optik radyasyon, elektromanyetik dalga
ve diğer tutuşma kaynakları gibi muhtemel tutuşma kaynakları oluşmamalıdır.
1.3.2. Statik elektrikten
kaynaklanan tehlikeler tehlikeli boşalmalar (deşarjlar), ortaya
çıkarabilecek elektrostatik yükler uygun tedbirlerle önlenmelidir.
1.3.3. Endüksiyon elektriği
ve kaçak akımlardan kaynaklanan tehlikeler iletken teçhizat parçalarında,
tutuşma yaratabilecek örneğin tehlikeli korozyona, yüzeylerin aşırı
ısınmasına ya da kıvılcımlara yol açabilecek endüksiyon elektriği ve kaçak
akımlar önlenmelidir.
1.3.4. Aşırı ısınmadan
kaynaklanan tehlikeler, örneğin, dönerken ya da yabancı madde girmesiyle
birbiri ile temas halindeki malzeme ya da parçalar arasındaki sürtünme ya da
çarpmadan kaynaklanan aşırı ısınma mümkünse tasarım aşamasında önlenmelidir.
1.3.5. Basınç dengeleme (kompanzasyon)
işlemlerinden kaynaklanan tehlikeler teçhizat ve koruyucu sistemler,
kendilerinden kaynaklanan basınç dengelemeleri tutuşmaya yol açabilecek şok
dalgaları ya da baskılar oluşturmayacak şekilde tasarlanmalı ya da entegre
ölçü, kumanda ve regülasyon cihazları ile teçhiz edilmelidir.
1.4. Dış etkilerden
kaynaklanan tehlikeler
1.4.1. Teçhizat ve koruyucu
sistemler, üretici tarafından belirlenen çalışma şartları sınırları dikkate
alınarak, kendilerinden beklenen fonksiyonu değişen ortam şartlarında ve
yabancı dış gerilimler, nem, titreşim, kirlenme ve diğer dış etkiler
mevcutken dahi tamamen emniyetli olarak yerine getirebilecek şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.4.2. Kullanılan teçhizat
parçaları, tasarlanan mekanik ve ısıl gerilmelere uygun olmalı ve mevcut
veya öngörülebilen agresif maddelerin etkilerine dayanabilmelidir.
1.5. Emniyetle ilgili
cihazlara ait şartlar
1.5.1. Emniyet cihazları
çalışma için gerekli ölçü ya da kumanda cihazlarından bağımsız
çalışmalıdır.Mümkün olduğunca, bir emniyet cihazının arızalandığı, tehlikeli
bir durumun ortaya çıkma ihtimalinin çok düşük olmasını sağlayacak uygun
teknik araçlarla yeterince hızlı bir şekilde tespit edilmelidir.
Elektrik devreleri için
arıza durumunda emniyetli olma ilkesi genel olarak uygulanacaktır.
Emniyetle ilgili anahtarlama
genel olarak, ilgili kumanda devrelerini, ara bir yazılım komutu olmadan,
doğrudan çalıştırmalıdır.
1.5.2. Bir emniyet cihazının
arızalanması halinde teçhizat ve/veya koruyucu sistemler mümkünse emniyete
alınacaktır.
1.5.3. Emniyet cihazlarının
acil durdurma kumandaları mümkünse, sıfırlama kilitleri ile teçhiz
edilmelidir. Yeni bir başlatma komutu, normal çalışmada yalnızca, sıfırlama
kilitleri sıfırlandıktan sonra devreye girebilir.
1.5.4. Kumanda ve ekran
üniteleri Kumanda ve ekran üniteleri kullanıldığında, bunlar, patlama
tehlikesi konusunda mümkün olan en üst seviyede çalışma emniyeti sağlamak
için ergonomi ilkelerine uygun olarak tasarlanmalıdır.
1.5.5. Patlamaya karşı
korumaya ait ölçme işlevine sahip cihazlarla ilgili şartlar.
Patlayıcı ortamlarda kullanılan teçhizat ile ilgili olduğu kadarıyla, ölçme
işlevine sahip cihazlar öngörülen çalışma şartları ve özel kullanım
şartlarına dayanabilecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
1.5.6. Gerektiğinde, ölçme
işlevine sahip cihazların gösterge değerinin doğruluğu ve hizmete uygunluğu
kontrol edilebilmelidir.
1.5.7. Ölçme işlevine sahip
cihazların tasarımı özellikle tesisatın çalışma şartları ve ölçme
sistemindeki olası sapmalar dikkate alınarak, alarm eşiği, kaydedilecek
ortamların patlama ve/veya tutuşma sınırlarının yeterince dışında kalmasını
sağlayan bir emniyet faktörü içermelidir.
1.5.8. Yazılımdan
kaynaklanan tehlikeler
Yazılım kontrollü teçhizatın,koruyucu sistemlerin ve emniyet cihazlarının
tasarımında, programdaki hatalardan kaynaklanan tehlikelere özel bir dikkat
gösterilmelidir.
1.6. Sistemle ilgili emniyet
şartlarının dahil edilmesi
1.6.1. Emniyeti azaltmaması
kaydıyla, istenen çalışma şartlarından sapma gösteren otomatik işlemler
içinde yer alan teçhizat ve koruyucu sistemleri durdurmak için manuel
durdurma mümkün olmalıdır.
1.6.2. Acil durumda sistemi
çalıştığı zaman biriken enerji mümkün olduğunca hızlı ve emniyetli bir
şekilde dağıtılmalı ya da bundan böyle tehlike oluşturmayacak şekilde izole
edilmelidir.
Bu, elektrokimyasal olarak
depolanan enerji için geçerli değildir.
1.6.3. Enerji kesilmesinden
kaynaklanan tehlikeler
Teçhizat ve koruyucu sistemlerin, enerji kesilmesi durumunda ilave
tehlikeler yayması halinde bu tehlikeler tesisatın geri kalan bölümünden
bağımsız olarak emniyetli çalışma durumunda tutulabilmelidir.
1.6.4. Bağlantılardan
kaynaklanan tehlikeler
Teçhizat ve koruyucu sistemlerde uygun kablo ve boru delikleri bulunmalıdır.
Teçhizat ve koruyucu
sistemler diğer teçhizat ve koruyucu sistemlerle birlikte kullanılacağı
zaman ara yüz emniyetli olmalıdır.
1.6.5. Uyarı cihazlarının
teçhizatın bir parçası olarak yerleştirilmesi
Teçhizat ya da koruyucu sistemlerde patlayıcı ortamların oluşmasını izlemek
için uyarı cihazları bulunması halinde, bunların uygun yerlere konmasını
sağlayacak talimatlar verilmelidir.
2. TEÇHİZATLA İLGİLİ
İLAVE ŞARTLAR
2.0. I nolu teçhizat
grubunun M1 kategorisindeki teçhizatla ilgili şartlar
2.0.1.1. Teçhizat, tutuşma
kaynakları teçhizatla ilgili nadiren gerçekleşen olaylarda bile aktif hale
geçmeyecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat, aşağıdaki koruma
araçları ile teçhiz edilmelidir:
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından bağımsız ikinci bir
araç gerekli koruma seviyesini sağlar, veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması halinde gerekli koruma
seviyesi sağlanır.
Gerektiğinde bu teçhizat
özel ilave koruma araçları ile teçhiz edilmelidir.
Patlayıcı ortam mevcutken
çalışır durumda kalmalıdır.
2.0.1.2. Gerektiğinde
teçhizat, içine toz girmeyecek şekilde imal edilmelidir.
2.0.1.3. Asılı tozların
tutuşmasını önlemek için, teçhizat parçalarının yüzey sıcaklıkları
öngörülebilen hava/toz karışımlarının tutuşma sıcaklığının yeterince altında
tutulmalıdır.
2.0.1.4. Teçhizat, tutuşmaya
yol açabilecek, teçhizat parçaları yalnızca aktif değilken ya da yapısal
olarak emniyetli durumdayken açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı
devre dışı bırakmak mümkün değilse, üretici teçhizatın açılan bölümüne bir
uyarı etiketi koymalıdır.
Gerekirse, teçhizatta uygun merkezi kilit sistemleri bulunmalıdır.
2.0.2. I nolu teçhizat
grubunun M2 kategorisindeki teçhizat ile ilgili şartlar
2.0.2.1. Teçhizatta tutuşma
kaynaklarının normal çalışma esnasında özellikle kaba muamele ve değişen
ortam şartlarından kaynaklanan daha ağır çalışma şartları altında bile
harekete geçmemesini sağlayan koruma araçları bulunmalıdır.
Patlayıcı bir ortamda teçhizatın enerjisinin kesilmesi amaçlanır.
2.0.2.2. Teçhizat, tutuşmaya
yol açabilecek, teçhizat parçaları yalnızca aktif değilken ya da yapısal
olarak emniyetli durumdayken ya da uygun merkezi kilit sistemleri ile
açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizat devre dışı bırakılamıyorsa,
üretici teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı etiketi koymalıdır.
2.0.2.3. Tozdan kaynaklanan
tehlikeler konusunda, M1 kategorisi ile ilgili şartlar uygulanmalıdır.
2.1. II nolu teçhizat
grubunun 1 nolu kategorisindeki teçhizat ile ilgili şartlar
2.1.1. Gaz, buhar ya da
buğudan kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.1.1.1. Teçhizat, tutuşma
kaynakları teçhizat ile ilgili nadir olaylarda bile harekete geçmeyecek
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat aşağıdaki koruma
araçları ile teçhiz edilmelidir:
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından bağımsız ikinci bir
araç gerekli koruma seviyesini sağlar, veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması halinde gerekli koruma
seviyesi sağlanır.
2.1.1.2. Isınabilecek
yüzeylere sahip teçhizat için en kararsız durumlarda dahi belirtilen
maksimum yüzey sıcaklığının aşılmamasını sağlayacak tedbirler alınmalıdır
Isınmadan ve kimyasal reaksiyonlardan kaynaklanan sıcaklık yükselmeleri de
dikkate alınmalıdır.
2.1.1.3. Teçhizat, açılması
tutuşmaya yol açabilecek, teçhizat parçaları yalnızca aktif değilken ya da
yapısal olarak emniyetli durumdayken açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır.
Teçhizatı devre dışı bırakmak mümkün değilse, üretici teçhizatın açılan
bölümüne bir uyarı etiketi koymalıdır.
Gerekirse, teçhizat uygun ilave merkezi kilit sistemleri ile teçhiz
edilmelidir.
2.1.2. Hava/toz
karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.1.2.1. Teçhizat, hava/toz
karışımları, teçhizatla ilgili nadir olaylarda bile tutuşmayacak şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
Teçhizat aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz edilmelidir
- Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından bağımsız ikinci bir
araç gerekli koruma seviyesini sağlar, veya
- Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması halinde gerekli koruma
seviyesi sağlanır.
2.1.2.2. Gerektiğinde
teçhizat tozun teçhizat içine ya da dışına yalnızca özel olarak belirlenen
noktalardan girip çıkabilecek şekilde tasarlanmalıdır.
Bu şartı, kablo delikleri ve
bağlantı parçaları da sağlamalıdır.
2.1.2.3. Asılı tozların
tutuşmasını önlemek için, teçhizat parçalarının yüzey sıcaklıkları öngörülen
hava/toz karışımlarının tutuşma sıcaklığının oldukça altında tutulmalıdır.
2.1.2.4. Teçhizat
parçalarının emniyetli bir şekilde açılması konusunda bu Ekin madde
2.1.1.3’ün şartları geçerlidir.
2.2. II nolu teçhizat
grubunun 2 nolu kategorisi ile ilgili şartlar
2.2.1. Gaz, buhar ya da
buğudan kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.2.1.1. Teçhizat, sıkça
ortaya çıkan bozukluklar ve teçhizat arızalarında bile, normal olarak
dikkate alınması gereken tutuşma kaynaklarını önleyecek şekilde tasarlanmalı
ve imal edilmelidir.
2.2.1.2. Teçhizat parçaları,
üretici tarafından öngörülen normal durumlardan kaynaklanan tehlikelerde
bile, belirtilen yüzey sıcaklıkları aşılmayacak şekilde tasarlanmalı ve imal
edilmelidir.
2.2.1.3. Teçhizat, tutuşma
kaynağı olabilecek teçhizat parçaları sadece aktif olmayan durumda ya da
uygun merkezi kilit sistemleri ile açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır.
Teçhizatın aktif olmayan duruma alınması mümkün değilse, üretici teçhizatın
açılan bölümlerine bir uyarı etiketi koymalıdır.
2.2.2. Hava/toz
karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.2.2.1. Teçhizat, sıkça
oluşan bozulmalar ya da normal olarak dikkate alınması gereken teçhizat
arızalarında dahi hava/toz karışımlarının tutuşması engellenecek şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.2.2.2. Yüzey sıcaklıkları
konusunda bu Ekin madde 2.1.2.3’ü geçerlidir.
2.2.2.3. Toza karşı koruma
konusunda bu Ekin madde 2.1.2.2’si geçerlidir.
2.2.2.4. Teçhizat
parçalarının emniyetli bir şekilde açılması konusunda bu Ekin madde
2.2.1.3’ü geçerlidir.
2.3. II nolu teçhizat
grubunun 3 nolu kategorisindeki teçhizat ile ilgili şartlar
2.3.1. Gaz, buhar ya da
buğudan kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.3.1.1. Teçhizat, normal
çalışma sırasında ortaya çıkabilecek öngörülebilen tutuşma kaynaklarını
önleyecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.3.1.2. Yüzey sıcaklıkları
amaçlanan çalışma şartlarında belirtilen maksimum yüzey sıcaklıklarını
aşmamalıdır. İstisnai durumlardaki yüksek sıcaklıklara yalnızca üreticinin
özel ilave koruyucu tedbirler belirlemesi halinde izin verilebilir.
2.3.2. Hava/toz
karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamlar
2.3.2.1. Hava/toz
karışımları, normal çalışma sırasında öngörülen tutuşma kaynakları
tarafından tutuşturulmayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
2.3.2.2. Yüzey sıcaklıkları
konusunda bu Ekin madde 2.1.2.3’ü geçerlidir.
2.3.2.3. Teçhizat, kablo
girişleri ve bağlantı parçaları dahil, toz, tane boyutunu dikkate alarak,
hava ile patlayıcı karışım oluşturmayacak ve teçhizat içinde tehlikeli
birikimler oluşturmayacak şekilde imal edilmelidir.
3. KORUYUCU
SİSTEMLERLE İLGİLİ İLAVE ŞARTLAR
3.0. Genel şartlar
3.0.1. Koruyucu sistemler,
patlama etkilerini yeterli emniyet seviyesine indirecek şekilde
tasarlanmalıdır.
3.0.2. Koruyucu sistemler,
patlamaların tehlikeli zincirleme reaksiyonlardan ya da sıçramalardan
yayılmasını önleyecek şekilde ya da yeni başlamış patlamalar büyük patlama
haline gelmeyecek şekilde tasarlanmalıdır.
3.0.3. Enerji kesilmesi durumunda koruyucu
sistemler tehlikeli durumu engellemeye yetecek süreyle çalışabilecek
kapasitelerini muhafaza etmelidir.
3.0.4. Koruyucu sistemler
dış müdahaleler nedeniyle arızalanmamalıdır.
3.1. Planlama ve tasarım
3.1.1. Malzemelerin
özellikleri
Malzemelerin özellikleri konusunda planlama aşamasında dikkate alınacak
maksimum basınç ve sıcaklık, uç çalışma şartları altında oluşan bir patlama
sırasında beklenen basınç ve alevin tahmin edilen ısınma etkisidir.
3.1.2. Patlamalara mukavemet
gösterecek ya da taşıyacak şekilde tasarlanmış koruyucu sistemler, üretilen
şok dalgalarına, sistem bütünlüğünü kaybetmeden dayanabilmelidir.
3.1.3. Koruyucu sistemlere
bağlı aksesuarlar beklenen maksimum patlama basıncına, çalışma
kapasitelerini kaybetmeden dayanabilmelidir.
3.1.4. Çevre teçhizatındaki
ve bağlı olan boru tesisatındaki basınçların yol açtığı reaksiyonlar
koruyucu sistemlerin planlama ve tasarımında dikkate alınmalıdır.
3.1.5. Basınç tahliye
sistemleri koruyucu sistemlerin üzerindeki gerilmelerin yapısal mukavemetini
aşma ihtimali varsa, tasarımda çevredeki insanları tehlikeye düşürmeyecek
uygun basınç tahliye tertibatları düşünülmelidir.
3.1.6. Patlamayı bastırma
sistemleri
Patlamayı bastırma sistemleri, bir olay vukuunda yeni başlamış bir patlamaya
mümkün olan en erken aşamada tepki verecek ve en etkili şekilde durduracak
şekilde planlanmalı ve tasarlanmalıdır.
3.1.7. Patlama halinde
ayırma sistemleri
Yeni başlamış patlamalarda, teçhizatın bağlantısını uygun tertibatlarla
mümkün olan en hızlı şekilde kesmek için düşünülmüş ayırma sistemleri iç
tutuşmanın iletilmesine karşı sağlam kalacak ve çalışma şartları altında
mekanik mukavemetini koruyacak şekilde planlanmalı ve tasarlanmalıdır.
3.1.8. Koruyucu sistemler,
emniyetli çalışmayan teçhizat parçalara malzeme beslemesinin ve enerji
girişinin kesilmesi ve bu parçaların durdurulması için uygun bir alarm
eşiğine sahip bir devreye entegre edilebilmelidir.
EK III
AT TİP İNCELEMESİ
MODÜLÜ
1. Bu modül, bir Onaylanmış
Kuruluşun üretime ait bir numunenin bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerini
karşıladığını tespit etmekte izlediği prosedürün bir bölümünü açıklar.
2. AT tip incelemesi
müracaatı üretici tarafından seçtiği Onaylanmış Kuruluşa yapılmalıdır.
Başvuruda şunlar
bulunmalıdır:
Üreticinin adı ve adresi ile, müracaat yetkili temsilci tarafından
yapılmışsa, ayrıca onun adı ve adresi;
- Aynı müracaatın başka bir Onaylanmış Kuruluşa yapılmadığına dair yazılı
bir beyan;
- Bu Ekin madde 3’de belirtilen teknik dosya.
Başvuru sahibi, başvuru
konusu üretimi temsil eden ve bundan böyle “tip” olarak anılacak olan bir
numuneyi Onaylanmış Kuruluşa verecektir. Onaylanmış Kuruluş, test programını
gerçekleştirmek için gerekirse başka numuneler de isteyebilir.
3. Teknik dosya, ürünün bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunu ortaya koyacak şekilde hazırlanır. Teknik dosya,
uygunluk değerlendirmesinin amacı bakımından gerekli olduğu kadarıyla ürünün
tasarımı, üretimi ve çalışmasına ilişkin bilgileri ve aşağıdaki hususları
kapsar:
- Genel bir tip açıklaması;
- Parçaların, aksamların, devrelerin, vs. tasarım ve imalat resimleri ile
yerleşim planları;
- Söz konusu resim ve yerleşim planları ile ürünün çalışmasının anlaşılması
için gerekli tarif ve açıklamalar;
- Tamamen veya kısmen uygulanan bu yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen
standartların bir listesi ve söz konusu standartların uygulanmadığı
durumlarda bu Yönetmeliğin asgari şartlarını karşılamak için kullanılan
çözümlerin açıklamaları;
- Yapılan tasarım hesaplarının, incelemelerin vs. sonuçları;
- Test raporları.
4. Onaylanmış Kuruluş;
4.1. Teknik dosyayı
inceleyecek, tipin teknik belgelere uygun olarak imal edildiğini kontrol
edecek ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen standartların ilgili
hükümlerine göre tasarlanmış olan öğeleri ve bu standartların ilgili
hükümleri uygulanmadan tasarlanan parçaları tespit edecektir.
4.2. Bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen standartların uygulanmadığı durumlarda, kullanılan
çözümlerin bu Yönetmeliğin asgari şartlarını karşılayıp karşılamadığını
kontrol etmek için uygun incelemeleri ve gerekli testleri yapacak veya
yaptıracaktır.
4.3.Üretici ilgili
standartları uygulamaya karar verdiği zaman, bunların gerçekten uygulanıp
uygulanmadığını kontrol etmek için uygun inceleme ve gerekli testleri
yapacak ya da yaptıracaktır;
4.4. Müracaat sahibi ile birlikte, inceleme ve gerekli testlerin nerede
yapılacağına karar verecektir.
5. Tipin bu Yönetmeliğin
hükümlerini karşılaması halinde, Onaylanmış Kuruluş başvuru sahibine bir AT
tip inceleme belgesi verecektir. Bu belgede üreticinin adı ve adresi,
inceleme sonuçları ve onaylanmış tipin tanımlanmasına ait gerekli bilgiler
bulunacaktır.
Teknik dosyanın ilgili
bölümleri AT Tip İnceleme Belgesine eklenecek ve bir nüshası onaylanmış
kuruluş tarafından muhafaza edilecektir.
AT Tip İnceleme Belgesinin
verilmesinin Onaylanmış Kuruluş tarafından reddedilmesi halinde, Onaylanmış
Kuruluş reddetme nedenlerini ayrıntılı bir şekilde üreticiye yazılı olarak
bildirecektir. Üreticinin, bu bildirim tarihinden itibaren en geç otuz gün
içerisinde söz konusu onaylanmış kuruluşu görevlendiren Bakanlığa itiraz
hakkı saklıdır. Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamında yapılacak testler için
teknik gerekçelerle daha fazla bir süreye ihtiyaç duyulmaması halinde,
itiraz başvurusundan itibaren en geç onbeş gün içinde itirazı karara bağlar.
6. Başvuru sahibi, AT tip
inceleme belgesi ile ilgili teknik belgeleri muhafaza eden Onaylanmış
Kuruluşa onaylanmış teçhizat ya da koruyucu sistemdeki tüm değişiklikleri
bildirecek ve bu değişiklikler, ürünün asgari şartlara uygunluğunu ya da
öngörülen kullanım şartlarını etkileyebilecek yapıda ise ayrıca onaylanması
gerekecektir. Bu ilave onay, orijinal AT Tip İnceleme Belgesine ek şeklinde
verilir.
7. Onaylanmış Kuruluş
verdiği AT Tip İnceleme Belgesine ve ek onaylar ile bunların geri
çekilmesine ilişkin yaptığı işlemler hakkında diğer onaylanmış kuruluşları
bilgilendirir.
8. Diğer onaylanmış kuruluşlar, AT tip inceleme belgelerinin ve/veya
ilavelerinin kopyalarını bunları veren onaylanmış kuruluştan temin
edebilirler. Belgelerin ekleri diğer onaylanmış kuruluşların kullanımına
açık tutulacaktır.
9. Üretici, teknik
belgelerle birlikte, AT tip inceleme belgelerinin ve ilavelerinin
kopyalarını son teçhizat ya da koruyucu sistemin imalinden sonra en az 10
yıl muhafaza edecektir.
Üreticinin veya yetkili
temsilcisinin yurt içinde bulunmaması halinde, teknik belgeleri muhafaza
yükümlülüğü ürünü piyasaya arz eden kişiye ait olacaktır.
EK IV
ÜRETİM KALİTE
GÜVENCESİ MODÜLÜ
1. Bu modül, bu Ekin madde
2’de belirtilen yükümlülükleri yerine getiren üreticinin söz konusu ürünün
AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe uygun olmasını ve bu Yönetmeliğin
ilgili şartlarını yerine getirmesini sağlamak ve bunu beyan etmek için
izlediği prosedürü açıklar. Üretici teçhizatın her bir parçasına CE uygunluk
işaretini iliştirecek ve bir uygunluk beyannamesi tanzim edecektir. CE
uygunluk işaretinin yanında bu Ekin madde 4’de belirtilen, AT izlemesinden
sorumlu Onaylanmış Kuruluşun tanıtım numarası bulunacaktır.
2. Üretici, bu Ekin madde
3’de belirtildiği gibi, üretim, son teçhizat muayenesi ve testi için
onaylanmış bir kalite sistemi uygulayacak ve bu Ekin madde 4’de belirtilen
izlemeye tabi olacaktır.
3. Kalite Sistemi
3.1. Üretici söz konusu
teçhizat için, seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminin
değerlendirilmesi için başvuruda bulunacaktır.
Başvuruda aşağıdakiler
bulunacaktır:
- İlgili ürün kategorisi ile ilgili bilgiler;
- Kalite sistemi ile ilgili belgeler;
- Onaylanmış tiple ilgili belgeler ve AT tip inceleme belgesinin kopyası.
3.2. Kalite sistemi
teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe ve Yönetmeliğin ilgili
şartlarına uygunluğunu sağlayacaktır.
Üretici tarafından
belirlenen tüm öğe, şart ve hükümler, yazılı politika, prosedür ve
talimatlar halinde sistematik ve sıralı bir şekilde belgelenecektir. Kalite
sistem belgeleri kalite programlarının, planlarının el kitaplarının ve
kayıtlarının tutarlı bir şekilde yorumlanmasını sağlamalıdır.
Kalite sistem belgeleri
özellikle, teçhizat kalitesi konusunda, yönetim kademesinin kalite
hedeflerinin ve organizasyon yapısının, yetki ve sorumluluklarının yeterli
açıklamasını içermelidir;
- İmalat, kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri, kullanılacak proses
ve sistematik faaliyetler;
- İmalattan önce, imalat sırasında ve imalattan sonra yapılacak test ve
incelemeler ve bunların ne sıklıkta yapılacağı;
- Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon verileri, ilgili
personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite kayıtları;
- Gerekli teçhizat kalitesine ulaşma ve kalite sisteminin etkili çalışmasını
izleme araçları.
3.3. Onaylanmış Kuruluş
kalite sisteminin bu Ekin madde 3.2’de belirtilen şartları sağlayıp
sağlamadığını değerlendirecektir. Onaylanmış Kuruluş ilgili uyumlaştırılmış
standartları uygulayan kalite sistemlerinin bu şartlara uygun olduğunu kabul
edecektir. Denetim ekibinde ilgili teçhizat teknolojisinin
değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye bulunacaktır. Değerlendirme
işlemi üreticinin tesislerinin denetim amacıyla ziyaret edilmesini
kapsayacaktır. Karar üreticiye bildirilecektir. Bildirimde, inceleme
sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunacaktır.
3.4. Üretici onaylanan
kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeyi ve sistemi
yeterli ve verimli tutmayı taahhüt edecektir.
Üretici, kalite sistemini
onaylayan Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen herhangi bir
geliştirmeyi bildirecektir.
Onaylanmış Kuruluş öngörülen
değişiklikleri değerlendirecek ve değiştirilen kalite sisteminin bu Ekin
madde 3.2’de belirtilen şartları karşılayıp karşılamayacağına ya da tekrar
değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verecektir.
Onaylanmış Kuruluş kararını
üreticiye bildirecektir. Bildirimde, inceleme sonuçları ve gerekçeli
değerlendirme kararı bulunacaktır.
4. Onaylanmış Kuruluşun
sorumluluğunda gözetim
4.1. Gözetimin amacı
üreticinin onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine
getirmesini sağlamaktır.
4.2. Üretici denetim
amacıyla Onaylanmış Kuruluşun imalat, muayene, test ve depolama tesislerine
girmesine izin verecek ve gerekli tüm bilgileri ve özellikle de muayene
raporları ve metin bilgileri, kalibrasyon verileri, ilgili personelin
vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite kayıtlarından oluşan kalite sistem
belgelerini verecektir.
4.3. Onaylanmış Kuruluş üreticinin kalite
sistemini muhafaza etmesini ve uygulamasını sağlamak için periyodik
denetimler yapacak ve denetim raporunu üreticiye verecektir.
4.4. Ayrıca, Onaylanmış
Kuruluş üreticiye beklenmedik ziyaretler düzenleyebilir. Bu ziyaretlerde
Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
kontrol etmek için testler yapabilir ya da yaptırabilir. Onaylanmış Kuruluş
üreticiye ziyaret raporu ve herhangi bir test yapılmış ise test raporu
verecektir.
5. Üretici son teçhizat
parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle aşağıdakileri ulusal
makamlara açık tutacaktır:
- Bu Ekin madde 3.1’in ikinci paragrafında belirtilen belgeler;
- Bu Ekin madde 3.4’ün ikinci paragrafında belirtilen geliştirme;
- Bu Ekin madde 3.4 son paragraf, bu Ekin madde 4.3 ve madde 4.4’de
belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun verdiği karar ve raporlar.
6. Her Onaylanmış Kuruluş
verilen ya da geri alınan kalite sistem onayları ile ilgili bilgileri diğer
Onaylanmış Kuruluşlara gönderecektir.
EK V
ÜRÜN DOĞRULAMA
MODÜLÜ
1. Bu modül üreticinin bu
Ekin madde 3 hükümlerine tabi teçhizatın AT tip inceleme belgesinde
belirtilen tipe uygun olduğunu ve Yönetmeliğin ilgili şartlarını yerine
getirdiğini kontrol etmek için izlediği prosedürü açıklar.
2. Üretici imalat işleminin
teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe ve Yönetmeliğin ilgili
şartlarına uygun olmasını sağlamak için gerekli tüm tedbirleri alacaktır.
Üretici CE uygunluk işaretini her teçhizat parçasına iliştirecek ve bir
uygunluk beyanı tanzim edecektir.
3. Onaylanmış Kuruluş, bu
Ekin madde 4’de belirtildiği şekilde her ürünü test ve muayene ederek bu
Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen teçhizatın,
koruyucu sistemin ya da cihazın Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygunluğunu
kontrol etmek için uygun inceleme ve testleri yapacaktır.
Üretici, uygunluk beyanının
bir kopyasını son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl
süreyle muhafaza edecektir.
4. Her teçhizat parçasının
incelenmesi ve test yoluyla doğrulama
4.1. AT tip inceleme
belgesinde belirtilen tipe ve Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygunluğunu
kontrol etmek için, tüm teçhizat müstakil olarak incelenecek ve bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan
uygun testler yapılacaktır.
4.2. Onaylanmış Kuruluş her
onaylanmış teçhizat parçasına tanıtım numarasını iliştirecek veya
iliştirilmesini sağlayacak ve yapılan testlere uygunluk belgesi tanzim
edecektir.
4.3. Üretici, Onaylanmış
Kuruluşun uygunluk belgesini talep edildiğinde verebilmesini sağlayacaktır.
EK VI
TİPE UYGUNLUK MODÜLÜ
1. Bu modül, prosedürün;
üreticinin söz konusu teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe
uygun olmasını ve Yönetmeliğin ilgili şartlarını karşılamasını sağlamak ve
bunu beyan etmek için izlediği bölümünü açıklar. Üretici, CE uygunluk
işaretini her teçhizat parçasına iliştirecek ve bir uygunluk bildirimi
tanzim edecektir.
2. Üretici, imalat işleminin
imal edilen teçhizatın ya da koruyucu sistemlerin AT tip inceleme belgesinde
belirtilen tipe ve Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygunluğunu sağlaması için
gerekli tüm tedbirleri alacaktır.
3. Üretici, uygunluk
bildiriminin bir kopyasını son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az
10 yıl süreyle muhafaza edecektir. Ne üreticinin ne de yetkili temsilcisinin
yurt içinde yerleşik olmaması durumunda, teknik belgeleri muhafaza etme
yükümlülüğü teçhizat ya da koruyucu sistemi piyasaya arz eden kişiye ait
olacaktır.
İmal edilen her teçhizat
parçası için, ürünün patlamaya karşı koruma yönleri ile ilgili testler
üretici tarafından ya da onun adına yapılacaktır. Testler üreticinin seçtiği
bir Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda yapılacaktır.
Üretici, Onaylanmış
Kuruluşun sorumluluğunda, imalat işlemi sırasında Onaylanmış Kuruluşun
tanıtım numarasını iliştirecektir.
EK VII
ÜRÜN KALİTE
GÜVENCESİ MODÜLÜ
1. Bu modül, bu Ekin madde
2’deki yükümlülükleri yerine getiren üreticinin teçhizatın AT tip inceleme
belgesinde belirtilen tipe uygun olmasını sağlamak ve bu uygunluğu beyan
etmek için izlediği prosedürü açıklar. Üretici her bir ürüne CE uygunluk
işareti iliştirecek ve bir uygunluk bildirimi tanzim edecektir. CE uygunluk
işareti ile birlikte bu Ekin madde 4’de belirtilen, gözetimden sorumlu
Onaylanmış Kuruluşun tanıtım numarası da bulunacaktır.
2. Üretici bu Ekin madde
3’ün de belirtildiği şekilde, teçhizatın son muayene ve testi için
onaylanmış bir kalite sistemi uygulayacak ve bu Ekin madde 4’de belirtilen
gözetime tabi olacaktır.
3. Kalite sistemi
3.1. Üretici, teçhizat ve
koruyucu sistemler için seçeceği bir Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminin
değerlendirilmesi başvurusunda bulunacaktır.
Başvuruda şunlar bulunacaktır:
- Öngörülen ürün kategorisi ile ilgili tüm bilgiler;
- Kalite sistemi ile ilgili belgeler;
- Onaylanmış tip ile ilgili teknik belgeler ve AT tip inceleme belgesinin
bir kopyası.
3.2. Yönetmeliğin ilgili
şartlarına uygunluğu kontrol etmek için, kalite sistemi dahilinde her
teçhizat parçası incelenerek, Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde standart(lar)da
yer alan uygun testler ya da bunların eşdeğeri testler yapılacaktır. Üretici
tarafından kabul edilen tüm öğe, şart ve hükümler yazılı politika, prosedür
ve evraklar halinde sistematik ve sıralı bir şekilde belgelenecektir. Bu
kalite sistem belgeleri kalite programları, planları, el kitapları ve
kayıtlarının tutarlı bir şekilde yorumlanmasına izin vermelidir.
Bu belgelerde özellikle
aşağıdakilerin yeterli bir açıklaması bulunmalıdır:
- Kalite hedefleri ve organizasyon yapısı, yönetim kademesinin ürün kalitesi
konusundaki yetki ve sorumlulukları;
- İmalattan sonra yapılacak test ve muayeneler;
- Kalite sisteminin etkili işleyişinin izlenmesine yönelik araçlar;
- Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon verileri, ilgili
personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite kayıtları.
3.3. Onaylanmış Kuruluş
kalite sisteminin bu Ekin madde 3.2’de belirtilen şartları sağlayıp
sağlamadığını değerlendirecektir. Onaylanmış Kuruluş ilgili uyumlaştırılmış
standartları uygulayan kalite sistemlerinin bu şartlara uygun olduğunu kabul
edecektir. Denetim ekibinde ilgili teçhizat teknolojisinin
değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye bulunacaktır. Değerlendirme
işlemi üreticinin tesislerinin denetim amacıyla ziyaret edilmesini
kapsayacaktır. Karar üreticiye bildirilecektir. Bildirimde, inceleme
sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunacaktır.
3.4. Üretici, onaylanan
kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeyi ve sistemi
yeterli ve verimli tutmayı taahhüt edecektir.
Üretici, kalite sistemini
onaylayan Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen herhangi bir
geliştirmeyi bildirecektir.
Onaylanmış Kuruluş öngörülen
değişiklikleri değerlendirecek ve değiştirilen kalite sisteminin bu Ekin
madde 3.2’de belirtilen şartları karşılayıp karşılamayacağına ya da tekrar
değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verecektir.
Onaylanmış Kuruluş kararını
üreticiye bildirecektir. Bildirimde, inceleme sonuçları ve gerekçeli
değerlendirme kararı bulunacaktır.
4. Onaylanmış Kuruluşun
sorumluluğunda gözetim
4.1. Gözetimin amacı
üreticinin onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine
getirmesini sağlamaktır.
4.2. Üretici denetim amacıyla Onaylanmış
Kuruluşun imalat, muayene, test ve depolama tesislerine girmesine izin
verecek ve gerekli tüm bilgileri ve özellikle de muayene raporları ve metin
bilgileri, kalibrasyon verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili
raporlar gibi kalite kayıtlarından oluşan kalite sistem belgelerini
verecektir.
4.3. Onaylanmış Kuruluş,
üreticinin kalite sistemini muhafaza etmesini ve uygulamasını sağlamak için
periyodik denetimler yapacak ve denetim raporunu üreticiye verecektir.
4.4. Ayrıca, Onaylanmış
Kuruluş üreticiye beklenmedik ziyaretler düzenleyebilir. Bu ziyaretlerde
Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
kontrol etmek için testler yapabilir ya da yaptırabilir. Onaylanmış Kuruluş
üreticiye ziyaret raporu ve herhangi bir test yapılmış ise test raporu
verecektir.
5. Üretici son teçhizat
parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle aşağıdakileri ulusal
makamlara açık tutacaktır:
- Bu Ekin madde 3.1’in ikinci paragrafında belirtilen belgeler;
- Bu Ekin madde 3.4’ün ikinci paragrafında belirtilen geliştirme;
- Bu Ekin madde.4’ünün son paragrafı, bu Ekin madde 4.3 ve madde 4.4’de
belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun verdiği karar ve raporlar.
6. Her Onaylanmış Kuruluş
verilen ya da geri alınan kalite sistem onayları ile ilgili bilgileri diğer
Onaylanmış Kuruluşlara gönderecektir.
EK VIII
İÇ ÜRETİM KONTROLÜ MODÜLÜ
1. Bu modül bu Ekin madde
2’de belirtilen yükümlülükleri yerine getiren üretici teçhizatın bu
Yönetmeliğin ilgili şartlarını karşılamasını sağlamak ve bu şartları
karşıladığını bildirmek için izlediği prosedürü açıklar. Üretici CE uygunluk
işaretini her teçhizat parçasına iliştirecek ve bir uygunluk beyanı tanzim
edecektir.
2. Üretici bu Ekin madde
3’de açıklanan teknik belgeleri düzenleyecek ve bu belgeleri, son teçhizat
parçası üretildikten sonra en az 10 yıl süreyle ulusal mercilerin denetimine
açık tutacaktır.
Hem üreticinin, hem de
yetkili temsilcisinin yurt içinde yerleşik olmaması halinde teknik belgeleri
muhafaza etme yükümlülüğü, teçhizatı piyasaya arz eden kişiye ait olacaktır.
3. Teknik belgeler
teçhizatın Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygunluğunu sağlayacaktır. Bu
belgelerde, değerlendirme için gerekli olduğu ölçüde ürünün tasarım, imalat
ve çalışmasını kapsayacaktır. Teknik belgelerde aşağıdakiler bulunacaktır:
- Teçhizatın genel bir açıklaması,
- Kavramsal tasarım ve imalat resimleri, aksam, alt montaj ve devre
şemaları, vs.,
- Söz konusu resim ve şemaların ve teçhizatın çalışmasının açıklamaları,
- Kısmen ya da tamamen uygulanan standartların listesi ve standartların
uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin emniyet hususlarını sağlamak için
uygulanan çözüm yollarının açıklaması,
- Yapılan hesaplama ve incelemelerin, vs. sonuçları,
- Test raporları.
4. Üretici uygunluk
bildiriminin bir kopyasını teknik belgelerle birlikte muhafaza edecektir.
5. Üretici, imalat işleminin
imal edilen ürünün Bölüm 2’de belirtilen teknik belgelere ve Yönetmeliğin bu
teçhizat ile ilgili şartlara uygun olmasını sağlaması için gerekli tüm
tedbirleri alacaktır.
EK IX
BİRİM DOĞRULAMA
MODÜLÜ
1. Bu modül üreticinin bu
Ekin madde 2’de belirtilen belgeyi alan teçhizatın ya da koruyucu sistemin
Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygun olmasını sağlamak ve bu uygunluğu beyan
etmek için izlediği prosedürü açıklar. Üretici teçhizat ya da koruyucu
sisteme CE uygunluk işaretini iliştirecek ve bir uygunluk bildirimi tanzim
edecektir.
2. Onaylanmış Kuruluş, Yönetmeliğin ilgili
şartlarına uygunluğunu kontrol etmek için, her bir teçhizat ya da koruyucu
sistemi inceleyecek ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili
standartlarda yer alan uygun testleri ya da bunların eşdeğeri olan testleri
yapacaktır.
Onaylanmış Kuruluş,
onaylanmış teçhizat ya da koruyucu sisteme kendi tanıtım numarasını
iliştirecek ya da iliştirilmesini sağlayacak ve yapılan testlerle ilgili bir
uygunluk belgesi tanzim edecektir.
3. Teknik belgelerin amacı
Yönetmeliğin şartlarına uygunluğun değerlendirilmesini ve teçhizat ya da
koruyucu sistemin tasarım, imalat ve çalışmasının anlaşılmasını sağlamaktır.
Belgelerde aşağıdakiler
bulunacaktır:
- Ürünün genel bir açıklaması;
- Kavramsal tasarım ve imalat resimleri ve parçaların, alt montajların ve
devrelerin, vs. yerleşim planları;
- Söz konusu resimlerin yerleşim planlarının ve teçhizat ya da koruyucu
sistemin çalışmasının anlaşılması için gerekli açıklamalar;
- Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen, kısmen ya da tamamen
uygulanan standartların bir listesi ve 6 ncı maddede standartların
uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin asgari şartlarını sağlamak için
uygulanan çözüm yollarının açıklaması;
- Yapılan tasarım hesapları ve incelemelerin sonuçları;
- Test raporları.
EK X
A. CE uygunluk işareti aşağıdaki şekilde CE
harflerinden oluşacaktır:

İşaret küçültülür ya da
büyütülürse, yukarıdaki ölçekli resimde verilen oranlara uyulmalıdır.
CE uygunluk işaretinin
çeşitli bileşenleri 5 mm’den az olmamak üzere hemen hemen aynı düşey boyutta
olmalıdır.
Küçük ölçekli teçhizat
koruyucu sistem ya da cihazlar için bu asgari boyuttan vazgeçilebilir.
B. AT uygunluk beyanı
içeriği.
AT uygunluk beyanında aşağıdakiler bulunmalıdır:
- Üretici ya da yetkili temsilcisinin adı ya da tanıtıcı işareti ve adresi;
- Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen teçhizat,
koruyucu sistem ya da cihazın açıklaması;
- Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen teçhizat,
koruyucu sistem ya da cihazın yerine getirdiği ilgili tüm hükümler;
- Uygun olduğunda, Onaylanmış Kuruluşun adı, tanıtım numarası ve adresi ile
AT tip inceleme belgesinin numarası;
- Uygun olduğunda, uyumlaştırılmış standartlara yapılan atıflar;
- Uygun olduğunda, kullanılan standart ve teknik şartnameler;
- Uygun olduğunda, uygulanan diğer Yönetmeliklere yapılan atıflar;
- Üretici ya da yetkili temsilcisi adına imzaya yetkili şahsın kimlik
tespiti.
EK XI
ONAYLANMIŞ
KURULUŞLARIN TESPİTİNDE DİKKATE ALINACAK
ASGARİ KRİTERLER
1. Kuruluş, kuruluşun yöneticisi ve doğrulama
testlerinin yapılmasından sorumlu personeli, test ettikleri bu Yönetmelik
kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ya da cihazların üreticisi, satıcısı
ya da montajcısı ya da bunlardan birinin yetkili temsilcisi olmayacaktır.
Test ettikleri bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ya da
cihazların tasarımında, imalinde, pazarlamasında ya da bakımında doğrudan ya
da yetkili temsilci olarak yer almayacaklardır. Bu hüküm, üretici ile
kuruluş arasında bilgi alışverişini engellemez.
2. Kuruluş ve test personeli
doğrulama testlerini en yüksek mesleki dürüstlük içinde yapacak ve özellikle
mali olmak üzere, kontrol sonuçları üzerinde çıkarı olan kişi ya da kişi
gruplarından gelebilecek, test sonuçlarını etkileyebilecek tüm baskı,
etkiden uzak olacaktır.
3. Kuruluş, doğrulama ile
ilgili idari ve teknik görevleri layıkıyla yerine getirebilmesi için gerekli
personel ve imkanları bulundurmalıdır. Kuruluş, aynı zamanda özel bir
doğrulama için gerekli teçhizata da ulaşabilmelidir.
4. Testten sorumlu personel:
- Uygun teknik ve mesleki eğitime sahip olacaktır;
- Yapacakları testlerin şartları konusunda yeterli bilgiye ve bu testler
konusunda yeterli deneyime sahip olacaklardır;
- Testlerin yapıldığını belgelemek için gerekli belge, kayıt ve raporları
hazırlayabileceklerdir.
5. İnceleme yapan personelin
tarafsızlığı garanti edilecektir. Personelin liyakati yapılan test sayısına
ya da bu testlerin sonuçlarına bağlı olmayacaktır.
6. Sorumluluk sigortası,
ulusal yasalara göre Devletin sorumluluğunda olmadıkça ya da Devlet
testlerden doğrudan sorumlu olmadıkça, kuruluş tarafından yapılacaktır.
7. Kuruluş personeli, bu
Yönetmelik kapsamındaki ya da bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlayan bir
ulusal yasa hükmü kapsamındaki görevlerini yaparken elde ettikleri tüm
bilgiler için mesleki gizlilik ilkesine sıkı sıkıya bağlı olacaktır
(faaliyetlerin gerçekleştirildiği ülkenin yetkili idari makamları önünde
bilgi verilmesi hariç).
|