RG  2.5.2003 tarih ve 25096 sayılı

7/4/2003
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

Florasan Aydınlatma Balastlarının Enerji Verimliliği
İle İlgili  Yönetmelik
(2000/55/AT)

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Amaç  
Madde  1 – Bu Yönetmeliğin amacı; Yönetmelik kapsamına giren florasan ışık kaynaklarına ait balastların güvenli olarak istenilen enerji verimlilik özelliklerini sağlamak üzere, uygunluk değerlendirme prosedürlerine, işaretlenmesine, piyasaya arzına ve piyasa gözetim ve denetimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik,  TS EN 50294 standardında tarif edilen Florasan  ışık kaynaklarının elektrik esaslı olarak çalışan balastlarını kapsar. Bundan böyle Yönetmelik içinde sadece “balast” olarak anılacaktır.

Aşağıdaki balast tipleri, bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:
a)  Lambalarla birleştirilmiş balastlar,
b)  Özel olarak bir mobilya eşyası içerisine takılmak üzere aydınlatıcılar için tasarımlanan ve aydınlatıcıdan ayrı olarak teste tabi tutulamayan aydınlatıcının değiştirilemez kısmından oluşan balastlar (TS EN 60920 Standardının madde 2.1.3’üne göre) ve
c) Aydınlatıcılar içinde bir tek aksam veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş olarak, Avrupa Birliği  üyesi ülkelerin haricinde üçüncü ülkelere ihraç edilmesi amacıyla  üretilen balastlar.

Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar  ve Kısaltmalar
Madde  4- Bu Yönetmelikte geçen;
a)  Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon  :Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Balast: TS EN 50294 standardının madde 3.4’ünde  tarif edildiği şekilde; kaynak ile bir veya daha fazla deşarj lambası arasına yerleştirilen, endüktans, kapasitans ya da hem endüktans hem de kapasitans yoluyla lamba(lar)ın akımını gerekli değerde sınırlayacak şekilde görev yapan ünite olup, bir veya daha fazla ayrı parçadan oluşabilir. Aynı zamanda, kaynak gerilimini dönüştüren tertibatlar ve ateşleme (starter) gerilimi ön ısıtma akımının verilmesine, soğuk ateşlemeyi önlemeye, stroboskobik etkileri azaltmaya, güç faktörünü düzeltmeye ve/veya radyo parazitini bastırmaya yardımcı olan düzenekler de içerebilen florasan ışık kaynaklarının elektrik esaslı olarak çalışan parçasını,
e) Üretici: Bu Yönetmelik kapsamındaki balastları üreten, imal eden, ıslah eden veya ürüne adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
f) CE Uygunluk İşareti : Balastların bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olduğunu ve ilgili uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren işareti,
g) Uygunluk Değerlendirmesi: Balastların bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
h) Uygunluk Beyanı : Balastların bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olarak üretiminin yapıldığını belirten, üretici tarafından düzenlenen yazılı beyanı,
i) Standard : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
j) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı: Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanan standardı,
k) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart: Bir uyumlaştırılmış Avrupa Standardını uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk standardı olarak kabul edilip yayımlanan standardı,
l) EN : Avrupa standardını,
m) TS EN: Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk standardı olarak kabul edilip yayımlanan standardı,
n) Piyasaya Arz: Balastların tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan ilk faaliyeti,
o) Piyasa gözetimi ve denetimi: Bakanlık tarafından, teçhizatın,  piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya teçhizat piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirilmesini,
p) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, ürünün taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan her birini,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Genel Şartlar

Genel Şartlar
Madde 5- Ek.I’e uygun olarak sınıflandırılan, bir tek aksam şeklinde veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş haldeki balastlarda, sadece söz konusu balastın güç tüketimi, her balast kategorisi için Ek I, Ek II ve birinci uygulama safhasında Ek III’de ve ikinci uygulama safhasında Ek  IV’de  belirtilen balast lamba devrelerinin azami giriş gücüne göre düşük veya eşit olmalıdır.

Bir tek aksam veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş haldeki balastın üreticisi veya piyasaya arzından sorumlu kişi, bir tek aksam veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş olarak piyasaya arz edilecek her balastın bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartlara uygunluğun sağlanmasından sorumludur.

ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri, CE Uygunluk İşareti
CE Uygunluk İşaretinin Haksız İliştirilmesi

Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri
Madde 6- Uygunluk değerlendirme prosedürlerine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir tek aksam veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş haldeki balastların uygunluk değerlendirme işlemleri, 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2001/3530 sayılı “CE” Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin” 7 nci maddesinde belirtilen A modülüne göre yapılır. Üretici, ürüne “CE” uygunluk işaretini iliştirmesini müteakip yazılı bir uygunluk beyanı düzenler.

b) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen Yönetmeliğin 7 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen süre, bu Yönetmeliğin amaçları bakımından 3 (üç) yıldır.

c) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen Yönetmeliğin 7 nci maddesinin 3 üncü  fıkrasında yer alan teknik dosyanın  kapsamı,  bu Yönetmeliğin amacı bakımından aşağıdakilerden oluşmalıdır:

1)  Üreticinin adı ve adresi,
2)  Modelin net olarak tanımlandığı genel bir açıklama
3) Modelin ana tasarım özellikleri konusunda ve özellikle elektrik tüketimine uygun etki eden parçalar konusunda, ilgili çizimler dahil bilgiler,
4) Çalıştırma talimatları,
5) Bu maddenin (e) bendinde istenildiği gibi yapılan güç tüketim ölçümlerinin sonuçları,
6) Ek I’de belirtilen enerji tüketim şartları ile karşılaştırıldığı gibi bu ölçümlerin uygunluğunun ayrıntıları.

d) Diğer Topluluk mevzuatı için oluşturulan teknik dosya, istenen bu şartlar sağlanıncaya kadar kullanılabilir.

e) Balast üreticileri,  teçhizatın  5 inci maddede ve geçici 2 inci maddede belirtilen şartlara uygunluğundan ve her bir balastın güç tüketiminin TS EN 50294 standardında belirtilen işlemlere uygun olarak oluşturulmasından sorumludur.

CE Uygunluk İşareti
Madde 7- Balastlar, bir tek aksam veya aydınlatıcılar içinde birleştirilmiş şekilde yer alan parça olarak piyasaya arz edildiğinde, 6 ncı maddenin (a) bendinde belirtilen Yönetmeliğin ekinde örneği bulunan “CE” harflerinden oluşan “CE” uygunluk işaretini taşımalıdır.

Balastlar aydınlatıcılar içinde birleştirilmiş şekilde piyasa arz edildiğinde, CE uygunluk işareti aydınlatıcılara ve aydınlatıcıların ambalajlarına iliştirilmelidir.

CE uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 6 ncı maddenin (a) bendinde belirtilen Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri geçerlidir.

CE Uygunluk İşaretinin Uygunsuz İliştirilmesi
Madde 8- CE uygunluk işaretinin uygunsuz olarak iliştirilmiş olduğunun tespit edilmesi durumunda, üretici balastların CE uygunluk işareti ile ilgili hükümlere uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık tarafından getirilen şartlar dahilinde ihlalin sona erdirilmesi ile yükümlüdür.

Bu maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen uygunsuzluğun devam etmesi halinde, Bakanlık söz konusu ürünün piyasaya sürülmesini kısıtlamak veya yasaklamak ya da piyasadan çekilmesini sağlamak için uygun bütün tedbirleri alır.

DÖRDÜNCÜ  BÖLÜM
Piyasaya Arz  ve  Piyasa Gözetimi ve Denetimi

Piyasaya Arz
Madde 9- Balastların piyasaya arzına ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olduğunu tevsik eden, “CE” uygunluk işaretini taşıyan  bir tek aksam şeklinde veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş halde balastların piyasaya arzı yasaklanamaz, kısıtlanamaz ve engellenemez.

Bakanlık, balastların bu Yönetmeliğe uygun olmaması durumunda, piyasaya arzını ve satışını yasaklamak üzere gerekli tedbirleri alır.

b) Balastlarda olumsuz bir belirti yoksa, 7 nci maddeye göre gerekli “CE” uygunluk işaretini taşıyan bir tek aksam şeklinde veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş olarak balastların bu Yönetmeliğin hükümleri ile uyumlu olduğu kabul edilir.

c) Bakanlık, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartları yerine getiren bir tek aksam şeklinde veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş haldeki balastların, ilk uygulama safhası süresince piyasaya arzı için gerekli bütün tedbirleri alır.

Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 10– Bakanlık, balastların piyasa gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarih ve 24643 sayılı Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde yerine getirir. Denetim sonuçlarının olumsuz olması halinde,  bu Yönetmeliğin  14 üncü maddesi  hükümleri  uygulanır.

BEŞİNCİ  BÖLÜM
Çeşitli  Hükümler

İlgili Avrupa Birliği mevzuatı
Madde 11-  Bu Yönetmelik, Avrupa Birliğinin 2000/55/EC sayılı  florasan aydınlatma balastları için istenilen enerji verimlilik özellikleri konusundaki direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Kararların Bildirilmesi
Madde 12- Bu Yönetmelik kapsamındaki bir tek aksam veya aydınlatıcılarda birleştirilmiş haldeki balastların piyasaya arzını ve satışını yasaklayan, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre alınan herhangi bir tedbir ile ilgili kararda, dayandığı gerekçeler belirtilerek, yürürlükte bulunan mevzuat dahilinde başvurabileceği yasal yollar ve bu yasal yollara başvurabileceği sürelerle birlikte ilgili tarafa derhal bildirilir. Bakanlık bu tür tedbirlerle ilgili, kararının nedenlerini belirterek,  Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona bilgi verir.

Gizlilik
Madde 13- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yer alan tüm tarafların görevlerini yaparken edindikleri tüm bilgilerle ilgili olarak gizlilik hükmüne riayet etmeleri zorunludur.

Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 14- Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanun çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan mevzuat hükümleri uygulanır.

Düzenlemeler
Madde 15 – Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili mevzuat düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.

Geçici Madde 1-  Bu Yönetmelik hükümleri 15/01/2005 tarihinden itibaren  zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun üretilmiş, gerekse ilgili Türk standardına uygun üretilmiş balastlar piyasaya arz edilebilir

Geçici Madde 2- 15/07/2006 tarihinden itibaren ikinci uygulama safhası süresince, balast lamba devrelerinin azami giriş gücü,  özellikle 5 inci madde ile bağlantılı olarak, Ek IV’e uygun olmalıdır.

Yürürlük
Madde 16- Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 17- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.


EK I

BALAST  KATEGORİLERİ

Verilen bir balastın, balast lamba devrelerinin azami giriş gücünü hesaplamak için, öncelikle aşağıdaki listeden balastın ait olduğu kategori belirlenmelidir.

 

EK II

VERİLEN BİR BALASTIN, BALAST LAMBA DEVRELERİNİN AZAMİ GİRİŞ GÜCÜNÜ HESAPLAMA YÖNTEMİ

Balast lamba devresinin enerji verimliliği, devre içindeki azami giriş gücü ile belirlenir. Bu lamba gücünün ve balast tipinin bir fonksiyonudur. Bu nedenle, belirtilen bir balastın balast lamba devrelerinin azami giriş gücü, her bir lamba gücü  ve balast tipi için farklı seviyeler ile birlikte azami balast lamba devresi gücü olarak tanımlanır.

Bu Ek’te kullanılan terimler, Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi’nce belirtilen Aralık 1998 tarihli EN 50294 sayılı Avrupa Standardındaki tariflere karşılık gelir.

EK III

BİRİNCİ UYGULAMA SAFHASI

W  cinsinden balast lamba devresinin azami giriş gücü, aşağıdaki çizelgede belirtilmiştir:

 

Bir balast, yukarıdaki çizelgede gösterilen iki değer arasında bulunan bir lamba için tasarımlandığında, balast lamba devresinin azami giriş gücü, çizelgede gösterilen en yakın iki lamba gücü için azami giriş gücünün iki değeri arasında doğrusal enterpolasyon yapılması suretiyle hesaplanır.

Örneğin; lamba kategorisi 1’de bulunan bir balast 50 Hz’deki 48 W’lık lamba için beyan edildiğinde, balast lamba devresinin azami giriş gücü aşağıdaki formül ile hesaplanır:

47 + (48 - 38)*(70 - 47) / (58 - 38) = 58,5 W

EK IV

İKİNCİ UYGULAMA SAFHASI

W  cinsinden balast lamba devresinin azami giriş gücü, aşağıdaki çizelgede belirtilmiştir:

45 + (48 - 38)*(67 - 45) / (58 - 38) = 56 W